چالشهای حقوقی استفاده از فناوریهای پوشیدنی در ورزش

مقدمه پیشرفت علم کامپیوتر و فناوری تلفن همراه از یک سو و توسعه ارتباطات از راه دور از سوی دیگر موجب ظهور فناوریهای پوشیدنی شده است. فناوریهای پوشیدنی و یا دستگاههای پوشیدنی کامپیوترهای الکترونیکی هستند که به راحتی قابل پوشیدن به عنوان ابزار جانبی و یا بخشی از لباس فرد میباشند و در برخی موارد نیز به طور مستقیم روی بدن قرار میگیرند. مضاف بر این یک کامپیوتر پوشیدنی با لباس فرد و یا لوازم جانبی وی یکپارچه شده و از توانایی ذخیره سازی و پردازش داده های حیاتی و انتقال داده بین دستگاه های مختلف برخوردار می باشد (Genaro Motti, ۲۰۲۰). در حال حاضر اکثر فناوریهای پوشیدنی برای بررسی سلامتی افراد و فعالیت های جسمانی مورد استفاده قرار می گیرند (Phillips & et al, ۲۰۱۹). امروزه پیشرفت حسگرها، پردازنده ها تلفن های هوشمند در کنار سیستم های پوشیدنی هوشمند پیگیری سلامتی، افراد حرکات اندازه گیری سیگنال های حیاتی مانند ضربان قلب، سطح گلوکز، کالری، کلسترول، دمای بدن و حتی میزان استرس را تسهیل می کنند. فناوری های پوشیدنی مانیتورینگ سلامت به فرد امکان از نزدیک کنترل کردن تغییرات اعمال حیاتی خود را داده و بازخورد لازم برای حفظ وضعیت سلامتی مطلوب را ارائه می کند. این قبیل سیستم ها در صورت یکپارچگی با سیستم های پزشکی از راه دور می تواند هنگام رخ دادن تهدیدات، زندگی به پرسنل پزشکی هشدار دهد (Paul Adge & et al, ۲۰۲۴). با توجه به اهمیت نقش سلامت در ورزش و به ویژه ورزش حرفه ای و قهرمانی فناوری های پوشیدنی به دنیای ورزش نیز نفوذ کرده و استفاده از این فناوری ها در ورزش روز به روز در حال گسترش است. این فناوری برای اولین بار در ورزش های زنده از سال ۲۰۰۹ مورد استفاده قرار گرفت و با یک باشگاه فوتبال اروپایی آغاز شد و حجم کلی فعالیت بازیکنان در فناوری پوشیدنی پیشرفت زیادی کرد (Studnicka, ۲۰۲۰). با استفاده از این محصولات آسیب های احتمالی مربوط به ضربه مغزی، خستگی، آسیب عضلات، تاندون ها و رباط ها و همچنین بیماری های مختلف به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. به طور خلاصه ایده پشت فناوری پوشیدنی این است که فناوری های خاصی می توانند به حفظ ایمنی و سلامت ورزشکاران کمک کنند. نمونه هایی از این موارد شامل انواع تجهیزات، پارچه های لباس ورزشی، دستگاه هایی که مستقیما به بدن متصل می شوند و چسب هایی که روی پوست قرار می گیرند می شود. اگرچه این امر به نتایج جذابی منجر خواهد شد، اما ظهور این فناوری چالش های حقوقی و پیامدهای قانونی برای ورزشکاران، تیم ها، لیگ ها و سایر سازمان های ورزشی به دنبال خواهد داشت. هدف پژوهش حاضر بررسی این چالش های حقوقی بود. روش تحقیق پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نوع مطالعات اسنادی و به روش توصیفی تحلیلی بود. یافته ها: بر اساس یافته های حاصل از بررسی های انجام شده در کنار استفاده از فناوری های پوشیدنی مسائلی از قبیل نقض حریم خصوصی و نگرانی های مربوط به مالکیت اطلاعات از سطح حرفه ای تا آماتور ورزش مطرح می شود. این ها مسائل مهمی هستند زیرا حقوق و آزادی های اساسی در معرض خطر هستند و فناوری هایی از این دست به سرعت در حال گسترش می باشند. این موضوع منجر به مسائلی از جمله مسائل و نگرانی های مربوط به حریم خصوصی، پزشکی، قراردادی و حتی شرط بندی و قمار می شود. این نگرانی ها ممکن است تاثیرات بسیار متفاوتی بر افراد در حال بازی و حقوق حریم خصوصی آن ها داشته باشد. چگونگی ارتباط این موضوع با زمینه ورزشی مهم است به خصوص زمانی که آن ها از ورزش های آماتور به سطح حرفه ای ارتقا می یابند. ورزشکاران حرفه ای در مقایسه با بسیاری از افراد دیگر از حریم خصوصی کمتری برخوردارند چرا که اولا ورزشکاران حرفه ای به عنوان چهره های عمومی شناخته می شوند و به دلیل جایگاه چهره های اجتماعی شان از همان حریم خصوصی که برای سایر افراد باید رعایت شود، برخوردار نیستند. دوما دلیل دیگری که ورزشکاران انتظار کمتری از حریم خصوصی دارند به دلیل فراوانی اشتراک گذاری روزانه اطلاعات شخصی شان است (Studnicka, ۲۰۲۰). در کشور انگلستان قانونی در این زمینه به تصویب رسیده است که مسئولیت محافظت از اطلاعات مربوط به سلامت افراد را که به صورت فردی قابل شناسایی هستند بر عهده نهادهای تحت پوشش یا کارفرمایان قرار می دهد. این قانون تضمین می کند که به طور کلی مردم کنترل دارند که چه کسی به چه بخشی از داده ها و اطلاعات سلامت آن ها دسترسی داشته باشد، البته این قانون یک استثنا دارد که احتمالا برای ورزشکاران نیز قابل اجرا است و بیان می کند اگر کارمندان برای انجام کار خود ملزم به حفظ سطح خاصی از آمادگی جسمانی باشند، می توان استثنائاتی قائل شد و اشتراک گذاری سوابق را به عنوان شرطی در استخدام آن ها قرار داد. این موضوع وقتی پیچیده تر می شود که در نظر بگیریم متخصصان مراقبت های بهداشتی ورزشکاران یا پزشکان ورزشی معمولا توسط تیم یا لیگ آن ها استخدام می شوند. بنابراین تیم ها و سازمان ها ممکن است نیاز داشته باشند که سیاست ها و پروتکل های امنیتی خود را ارتقا دهند زیرا خطرات امنیتی مرتبط با جمع آوری داده ها از طریق فناوری در حال افزایش است. این خطرات شامل احتمال هک شدن، دستکاری داده ها برای استفاده و سود شخصی، ذخیره سازی و پردازش ابری می شود. اطلاعاتی که می توان از طریق فناوری پوشیدنی جمع آوری کرد برای بازاریابان ارزش قابل توجهی دارد. این اطلاعات به دلیل ارزش بالایشان در برابر هک شدن آسیب پذیر هستند. از طرف دیگر آمارها و معیارهای جمع آوری شده از هر ورزشکار ممکن است اسرار تجاری تلقی شوند. این آمار و معیارها ابزارهای اصلی چانه زنی در مذاکرات قراردادهای ورزشی حرفه ای هستند، بنابراین استفاده از این اطلاعات علیه ورزشکاران در هرگونه مذاکره آینده برای سازمان ها دشوار یا حتی غیرقانونی خواهد بود. نتیجه گیری با توجه به اهمیت بالای اطلاعات جمع آوری شده از ورزشکاران در انعقاد قراردادهای ورزشی و ارزش تجاری داشتن این اطلاعات ضرورت دارد نهادهای ملی و بین المللی، ورزش قوانین و مقررات، جامع الزام آور و دارای ضمانت اجرای قوی در این زمینه وضع نمایند و بدین نحو حقوق ورزشکاران حرفه ای را مورد حمایت قرار دهند چرا که اگر دنیای ورزش حرفه ای بتواند استانداردهای بالایی را برای محافظت از ورزشکاران تعیین کند ممکن است این استانداردها به سایر بخش های دنیای ورزش از جمله جوامع ورزشی دانشگاهی و آماتور نیز سرایت کرده و آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. این اقدام می تواند تاثیرات بسیاری به لحاظ حقوقی داشته باشد، اقدامی موثر در جهت رقابت منصفانه در تمامی ابعاد ورزش به خصوص ورزش قهرمانی و حرفه ای باشد.

کلیدواژه ها:

اسرار تجاری ، حریم خصوصی ، حقوق ورزشی ، فناوری پوشیدنی ، مالکیت اطلاعات ، ورزش