فناوریهای نوین به مثابه محرک ارزش افزوده اقتصادی در رویدادهای ورزشی

مقدمه در عصر حاضر، فناوریهای نوین نه تنها چهره زندگی روزمره را دگرگون ساخته اند بلکه عرصه ورزش را نیز به طور بنیادین متحول کرده اند (شیخ یوسفی و همکاران، ۱۴۰۳). این تحولات تنها محدود به بهبود عملکرد ورزشکاران یا جذابیت بصری پخش زنده نبوده بلکه به عاملی کلیدی در خلق ارزش اقتصادی بی سابقه برای رویدادهای ورزشی تبدیل شده اند. از استادیوم های هوشمند و پلتفرم های پخش دیجیتال گرفته تا تحلیل های کلان داده و تجربیات واقعیت مجازی، فناوری در حال بازتعریف مدل های درآمدزایی و گسترش مرزهای اقتصادی صنعت ورزش است. این پارادایم جدید اقتصاد دیجیتال ورزش را پدید آورده که در آن ارزش افزوده تنها از طریق بلیت فروشی سنتی ایجاد نمی شود بلکه از کانال های متعدد و پیچیده تری نشات می گیرد (قدمی و همکاران، ۱۴۰۴). ارزش افزوده اقتصادی در رویدادهای ورزشی به مجموعه مزایا و درآمدهای مستقیم و غیرمستقیمی اطلاق می شود که فراتر از ارزش اولیه خود رویداد ایجاد می گردد (مهرآرا و میکائیلی، ۱۳۹۶). صنعت ورزش ایران با وجود دسترسی به فناوری های نوین جهانی، به دلیل شکاف در بهره برداری اقتصادی از این فناوری ها نتوانسته است ارزش افزوده مطلوبی ایجاد کند (محرم زاده و عبدالله، ۱۴۰۳). این شکاف در چهار حوزه کلیدی مشهود است: فناوری های بهبود عملکرد ورزشی که عملا در باشگاه ها به جریان درآمدی تبدیل نشده اند؛ فناوری های پخش نوین که علی رغم ظرفیت بالای درآمدزایی بین المللی در شرایط تحریم مغفول مانده اند؛ سیستم های مدیریت رویداد که نبودشان موجب افزایش هزینه ها و کاهش سودآوری شده است؛ و در نهایت فناوری های تعامل با هواداران که نتوانسته اند جامعه هواداری پایدار و درآمدزا خلق کنند (کریستو دیمیتروپولو و همکاران، ۱۴۰۴). در نتیجه سرمایه گذاری های کلان در ورزش ایران بازده اقتصادی متناسبی نداشته و ضرورت طراحی یک الگوی بومی برای بهینه سازی استفاده از فناوری ها و حداکثرسازی ارزش اقتصادی به امری فوری تبدیل شده است. روش تحقیق این پژوهش با هدف بررسی تاثیر فناوری های نوین بر ارزش افزوده اقتصادی رویدادهای ورزشی با رویکرد توصیفی همبستگی و به کمک مدل معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران، مالی، متخصصان فناوری ورزشی، مدیران باشگاه ها، اقتصاددانان و اساتید دانشگاه در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۱۱۸ نفر به عنوان نمونه نهایی با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته مبتنی بر مقیاس لیکرت مورد بررسی قرار گرفتند. روایی ابزار با شاخص لاوشه (۰.۷۴) و نظر خبرگان تایید شد و پایایی آن نیز با آلفای کرونباخ ۰.۷۹ و پایایی ترکیبی در نرم افزار اسمارت پی ال اس احراز گردید. تحلیل نهایی داده ها با همین نرم افزار صورت پذیرفت. یافته ها: بر اساس نتایج حاصل از تحلیل مسیر و با توجه به ضرایب استاندارد به دست آمده در سطح اطمینان ۹۵ درصد، هر چهار بعد فناوری های نوین تاثیر معناداری بر ارزش افزوده اقتصادی رویدادهای ورزشی داشته اند. در این میان فناوری های رسانه ای با ضریب تاثیر ۰.۲۹ بیشترین سهم را در تبیین ارزش افزوده اقتصادی داشته است که نشان دهنده نقش محوری پلتفرم های نوین پخش و محتوای دیجیتال در درآمدزایی و توسعه بازار است. پس از آن فناوری های بهبود عملکرد ورزشی با ضریب ۰.۲۶ قرار دارد که حاکی از اهمیت سیستم های تحلیل و بهینه سازی عملکرد در ارتقای کیفیت رویداد و جذب سرمایه گذاری است. فناوری های مدیریت رویداد با ضریب ۰.۲۲ و فناوری های تعامل با هواداران با ضریب ۰.۱۹ نیز به ترتیب تاثیر قابل توجهی بر کارایی عملیاتی و وفادارسازی مخاطبان داشته اند. این یافته ها به وضوح نشان می دهد که به کارگیری یکپارچه و هدفمند فناوری در تمامی ابعاد یادشده می تواند به طور معناداری بر افزایش ارزش اقتصادی رویدادهای ورزشی بیفزاید. نتیجه گیری می توان گفت که به کارگیری نظام مند فناوری های نوین در ابعاد مختلف مدیریت رویدادهای ورزشی شامل فناوری های بهبود عملکرد، ورزشی، رسانه ای، مدیریت رویداد و تعامل با هواداران اثر مستقیم و معناداری بر خلق و افزایش ارزش افزوده اقتصادی این رویدادها دارد. این تاثیر از طریق مکانیزم های متعددی همچون ارتقای کیفیت فنی و بصری محتوای ورزشی، بهینه سازی کارایی عملیاتی و ایمنی، غنی سازی تجربه مخاطب و تقویت تعامل و وفاداری هواداران محقق می شود. در پی آن، شاخص های اقتصادی کلیدی مانند درآمدهای حاصل از فروش بلیت و محصولات جانبی، جذب و ارزش گذاری حامیان مالی و درآمدهای حق پخش تلویزیونی بهبود می یابند. اگرچه چالش های روش شناختی در اندازه گیری دقیق این ارزش افزوده و نگرانی هایی درباره بازگشت سرمایه در کوتاه مدت وجود دارد، ادغام شواهد پژوهشی داخلی و بین المللی حاکی از آن است که سرمایه گذاری استراتژیک در نوآوری های فناورانه، در بلندمدت عاملی کلیدی و توانمندساز برای تحقق پایداری اقتصادی و رشد کیفی در صنعت رویدادهای ورزشی محسوب می گردد.

کلیدواژه ها:

فناوریهای ورزشی ، ارزش افزوده اقتصادی ، مدیریت رویداد ، توسعه پایدار ورزشی