بررسی شفقت درمانی پل گیلبرت (CFT) با رویکرد مهرورزی در شعر و ادب فارسی

شفقت درمانی (CFT) نظریه ای نوین در روان درمانی است که توسط پروفسور پل گیلبرت، روانشناس بریتانیایی، متحول شده و توسعه یافته است. هدف از آموزش مبانی این رویکرد، افزایش توانایی ها و تاب آوری فرد، در برابر رنج و شرم است، تا ضمن انتقاد از خود، بتواند با شفقت ورزی و مهربانی نسبت به خود و دیگران، در سلامت جامعه اثرگذار باشد. این شیوه ی درمان، ضمن تمرکز بر تعدیل هیجانات فرد، می تواند ابزاری سودمند برای مقابله با استرس، اضطراب، افسردگی و چالش هایی باشد که سلامت فرد و اجتماع را مختل می کند. این دیدگاه که پیشینه ای هزاران ساله دارد که نشانه های آن در آثار مکتوب ملل گوناگون تبلور یافته و تاثیر آن را روان شناسانی بزرگ مانند فروید، یونگ، آدلر، و دیگران آن را از جهت ادبی نیز مورد ارزیابی قرار داده اند. این پژوهش شفقت درمانی را با رویکرد مهرورزی در شعر و ادب فارسی به روش (توصیفی تحلیلی) و با استناد به منابع معتبر کتابخانه ای، مورد بررسی قرار داده و به این نتایج دست یافته است که: در نقد روانشناسانه، جریان باطنی، احوال درونی و عواطف و تخیلات شاعر مورد سنجش قرار می گیرد. و در نقد ادبی شفقت و مهرورزی، پرهیز از آزار دیگران، عشق ورزیدن به خود و مهرورزی نسبت به دیگران معیارهایی انسانی است که در کاهش رنج افراد گرفتار موثر است. چون «درمان متمرکز بر شفقت» بر «خود عشقی» تاکید می ورزد به نوعی با «عرفان عاشقانه» در پیوند است. زیرا «خودشناسی» مقدمه ی خداشناسی و عشق ورزی نسبت به معشوق ازلی است و روان درمانگر می تواند با مهرورزی نسبت به خدا و خود، آلام و رنج های مراجع را کاهش دهد و تا بهبودی کامل روانی، آنان را همراهی نماید.

کلیدواژه ها:

شفقت ، شفقت درمانی ، مهرورزی ، پل گیلبرت ، خودعشقی ، شعر