اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به طیف اوتیسم

هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به طیف اوتیسم بود. پژوهش به صورت نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل کودکان ۶ تا ۱۲ ساله مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعه کننده به مراکز توانبخشی شهر تهران در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. نمونه پژوهش شامل ۴۰ کودک (۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۰ نفر در گروه کنترل) بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه سازگاری اجتماعی SSIS (نسخه والدین) بود. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای مداخله درمان شناختی-رفتاری را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در نمرات پس آزمون سازگاری اجتماعی وجود دارد. میانگین نمرات سازگاری اجتماعی در گروه آزمایش از ۷۸.۴۵ به ۹۶.۷۰ افزایش یافت، در حالی که در گروه کنترل تنها از ۷۹.۲۰ به ۸۱.۱۵ رسید. بنابراین، درمان شناختی-رفتاری باعث بهبود معنادار و با اندازه اثر بزرگ سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به طیف اوتیسم شد. با توجه به این یافته ها، پیشنهاد می شود این رویکرد درمانی به عنوان بخشی از برنامه های مداخله ای استاندارد در مراکز توانبخشی و مدارس استثنایی مورد استفاده قرار گیرد. این پژوهش تاکید می کند که درمان شناختی-رفتاری می تواند ابزاری موثر برای افزایش کیفیت زندگی کودکان مبتلا به اوتیسم و خانواده های آنها باشد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی-رفتاری ، سازگاری اجتماعی ، کودکان اوتیسم