لزوم تشکیل پرونده شخصیت در جرائم پزشکی

زمینه و هدف: اصل فردی کردن مجازات مبتنی بر قاعده فقهی«التعزیر بما یراه الحاکم» و ماده ۱۸قانون مجازات اسلامی،الزامی برای شناسایی شخصیت مرتکب در تمامی جرائم تعزیری است.در جرائم پزشکی به دلیل جایگاه خاص پزشک و پیامدهای برخوردهای سخت،این ضرورت دوچندان می شود.ابزار اصلی تحقق این اصل،«پرونده شخصیت»است.این پژوهش با هدف بررسی خلاءهای قانونی و اجرایی تشکیل پرونده شخصیت در جرائم پزشکی ایران انجام شده است. روش تحقیق: پژوهش به روش کتابخانه ای و با جمع آوری داده از پایگاه های معتبر داخلی و خارجی و تحلیل قوانین موضوعه ایران انجام شده است. یافته ها: مطابق ماده۲۰۳ قانون آیین دادرسی کیفری،تشکیل پرونده شخصیت تنها برای جرائمی الزامی است که مجازات آنها تعزیر درجه چهار و بالاتر یا جنایات عمدی با دیه معادل ثلث دیه کامل باشد.جرائم کلیدی پزشکی(صدمات غیرعمدی،قتل غیرعمدی،سقط جنایی،اتانازی،افشای اسرار،صدور گواهی خلاف واقع و خودداری از کمک به مصدومین) مشمول این ماده نیستند و قانونگذار درمورد اختیار قاضی برای تشکیل آن سکوت کرده است.در وضعیت موجود،پرونده شخصیت عملا به یک صفحه سابقه شخصی محدود می شود. نتیجه گیری: سکوت قانونگذار در قبال جرائم پزشکی،نقض اصول دادرسی عادلانه و هدف اصلاح گرای مجازات است.اصلاح ماده ۲۰۳،تدوین آیین نامه اجرایی مشترک توسط قوه قضاییه و وزارت بهداشت،آموزش تخصصی قضات و ایجاد واحدهای مددکاری در دادسراهای ویژه جرائم پزشکی ضروری است.

کلیدواژه ها:

پرونده شخصیت ، دادرسی عادلانه ، جرائم پزشکی ، مسئولیت کیفری ، جرم شناسی بالینی