حق بر صلح در حقوق بین الملل و حقوق بشر معاصر: مبانی نظری، تحولات هنجاری، چالش های اجرایی و چشم انداز تحقق در نظام حقوقی جهانی

صلح همواره یکی از بنیادی ترین آرمان های بشریت و از مهم ترین اهداف حقوق بین الملل بوده است. با این حال، تحولات قرن بیستم و بیست و یکم نشان داده است که صرف منع جنگ برای تحقق صلح پایدار کافی نیست. از این رو، مفهوم «حق بر صلح» به تدریج از یک آرمان اخلاقی و سیاسی به یک مفهوم حقوقی در عرصه حقوق بین الملل و حقوق بشر تبدیل شده است. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی، به بررسی مبانی فلسفی، حقوقی و هنجاری حق بر صلح در نظام بین المللی می پردازد. مقاله ضمن تحلیل منشور ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق های بین المللی حقوق بشر، اعلامیه حق ملت ها به صلح مصوب ۱۹۸۴ و اعلامیه حق بر صلح مصوب ۲۰۱۶ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، جایگاه حق بر صلح را در نظام حقوق بین الملل معاصر مورد بررسی قرار می دهد. همچنین نقش سازمان ملل متحد، شورای امنیت، دیوان بین المللی دادگستری، شورای حقوق بشر، دولت ها، سازمان های منطقه ای و جامعه مدنی در تحقق این حق تحلیل می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه حق بر صلح هنوز به مرحله یک قاعده کاملا الزام آور نرسیده است، اما روند رو به رشد هنجارسازی بین المللی، آن را به یکی از مهم ترین حقوق همبستگی نسل سوم حقوق بشر تبدیل کرده است. در نهایت، پژوهش راهکارهایی برای تقویت ضمانت اجرا و تحقق عملی حق بر صلح در نظام بین المللی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حق بر صلح ، حقوق بین الملل ، حقوق بشر ، سازمان ملل متحد ، امنیت بین المللی ، حقوق همبستگی ، توسعه پایدار ، عدالت جهانی