جایگاه حقوق جزا و جرم شناسی در حفظ امنیت اجتماعی و عدالت قضایی

امنیت اجتماعی و عدالت قضایی از بنیادی ترین اهداف نظام های حقوقی معاصر به شمار می روند. حقوق جزا به عنوان شاخه ای از حقوق عمومی، با جرم انگاری رفتارهای زیان بار، تعیین ضمانت اجرای کیفری و سامان دهی فرایند دادرسی کیفری، نقشی مستقیم در حمایت از نظم عمومی، حقوق شهروندان و پیشگیری از بزهکاری ایفا می کند. در کنار آن، جرم شناسی به عنوان دانشی میان رشته ای، با مطالعه علمی جرم، بزهکار، بزه دیده، محیط اجتماعی و واکنش های رسمی و غیررسمی جامعه، زمینه فهم علل بزهکاری و طراحی سیاست های جنایی کارآمد را فراهم می سازد. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی به بررسی جایگاه حقوق جزا و جرم شناسی در حفظ امنیت اجتماعی و تحقق عدالت قضایی می پردازد. یافته های مقاله نشان می دهد که حقوق جزا بدون بهره گیری از داده های جرم شناختی، ممکن است به نظامی صرفا سرکوبگر، غیرعلمی و ناکارآمد تبدیل شود؛ همان گونه که جرم شناسی نیز بدون پیوند با قواعد الزام آور حقوق کیفری، توان تبدیل یافته های نظری به سیاست های اجرایی را ندارد. بنابراین، تعامل حقوق جزا و جرم شناسی، شرط اساسی تحقق عدالت کیفری، کاهش بزهکاری، حمایت از بزه دیدگان، اصلاح مجرمان و حفظ امنیت پایدار اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

حقوق جزا ، جرم شناسی ، امنیت اجتماعی ، عدالت قضایی ، سیاست جنایی ، پیشگیری از جرم ، عدالت کیفری