تحلیل نقش و جایگاه نهاد هیات منصفه در نظام حقوقی ایران و انگلیس؛ از تبیین چالش ها تا ارائه راهکارها

از دیرباز تاکنون نظام های حقوقی مختلف درصدد گسترش مقبولیت خویش و مشارکت شهروندان و افکار عمومی در تصمیم گیری ها بوده اند. در کنار برگزاری انتخابات در موضوعات مختلف، پیش بینی نهاد هیات منصفه نیز گامی مفید و موثر در این خصوص بوده است که نظام حقوقی انگلستان از سال ۱۲۱۵ میلادی این نهاد حقوقی را ابداع نمود و به تدریج به دیگر کشورها تسری یافت. در پژوهش حاضر بررسی تطبیقی موضع نظام حقوقی ایران و انگلستان در خصوص نهاد هیات منصفه مورد توجه بوده است و وجه تطبیق این دو نظام حقوقی بدین جهت بوده است که کشور انگلستان مبدع این نهاد بوده و در زمره کشورهای دارای نظام حقوقی کامن لو محسوب می شود و از طرف دیگر ایران نیز از کشورهای دارای نظام حقوقی رومی ژرمنی بوده و اقتضائات خاص فقهی و اسلامی در ایران بر ارزش تطبیق این دو نهاد می افزاید. در این پژوهش که با روش توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از منابع معتبر کتابخانه ای نگارش یافته است، هدف از بررسی تطبیقی پی بردن به نقاط ضعف و قوت هر دو نظام حقوقی در برخورد با نهاد هیات منصفه بوده است و در این خصوص، کاستی های قوانین و مقررات نظام حقوقی ایران روشن گردیده و پیشنهادهای کاربردی و موثری ارائه می گردد. در حقیقت می توان ضمن احترام به اقتضائات فقهی قضاوت در نظام حقوقی اسلام، در جهت کارآمدی بهتر نهاد هیات منصفه در حقوق ایران بازبینی هایی صورت داد و اقدامات موثری را اعمال نمود.

کلیدواژه ها:

هیات منصفه ، مشارکت افکار عمومی ، حقوق انگلیس ، حقوق ایران ، جرایم سیاسی و مطبوعاتی