حقوق بین الملل و تاثیر آن بر حقوق شهری دیالکتیک هنجارگذاری جهانی و کنشگری محلی (با تاملی بر جایگاه ایران)

شهرنشینی شتابان در نیم قرن اخیر، نظام های حقوقی ملی را به بازاندیشی در مفهوم سنتی «حقوق شهری» واداشته است. حقوق بین الملل امروز نه تنها از رهگذر اسناد الزام آور و غیرالزام آور، بلکه از طریق شبکه های فراملی شهری و نهادهای تخصصی نظیر UN-Habitat، استانداردهایی را برای حکمرانی شهری وضع می کند. این مقاله با روش تحلیل اسنادی و رویکردی توسعه گرا، این پرسش را پی می گیرد که تعامل دو نظام حقوقی چه ماهیت و پیامدهایی دارد و جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با آن چه جایگاهی یافته است. یافته ها نشان می دهد که این تعامل نه تقابلی دوگانه، بلکه دیالکتیکی ناهمسان است؛ حقوق بین الملل از «فشار هنجاری» و شهرها از «حقوق فراملی» برای هم افزایی بهره می برند. در ایران، با وجود مبانی مثبت در قانون اساسی و منشور حقوق شهروندی، موانع ساختاری مانند تمرکزگرایی، نظام نیمه کاره محلی و محدودیت های ژئوپلیتیکی، تحقق حکمرانی خوب شهری را با فاصله معناداری از استانداردهای جهانی روبه رو ساخته است. مقاله در پایان، پیشنهادهای سیاستی چهارسطحی (تقرینی، نهادی، فراملی و پژوهشی) را با افق زمانی مشخص ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل عمومی ، حکمرانی خوب شهری ، حق بر شهر ، حقوق فراملی