تحلیل وبررسی شرط بی فایده در نظام حقوقی ایران

بی گمان می توان واژه شرط را به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی به حساب آورد که در دست متعاملین جهت نیل به اهداف خود که از انعقاد قرارداد متصور هستند قلمداد نمود. واژه ای که در حقوق ایران نیز از دیرباز از اهمیت و جایگاه بالایی بین متعاقدین برخوردار بوده است. این اصطلاح حقوقی هرچند به همانند مباحث راجع به قراردادها اصلی به صورت تفصیلی در قانون توسط مقنن مورد اشاره قرار نگرفته و در برخی موارد همانند شرایط صحت در باب شروط مسکوت مانده که این سکوت قانون گذار خود اسباب برخی اختلاف نظرها و استدلال های متفاوت از هم را در بین حقوقدانان در پی داشته، ولی با همه ی این تفاسیر، در قانون مدنی مقنن یک فصل مستقل را اختصاص به این لفظ کاربردی و مهم در حقوق داده است که نشان دهنده اهمیت این واژه در عالم حقوق و نیز تاثیراتی که این اصطلاح حقوقی می تواند بر روابط قراردادی طرفین معامله داشته باشد حکایت دارد. علی ای حال تبیین معنای واحدی برای این لفظ و همچنین بررسی مبانی بطلان این شروط و ضوابط تشخیص آن و نیز تشریح ضمانت های اجرای تخطی از شرایط صحت در این زمینه در حالات مختلف جز مواردی است که می تواند من باب تحلیل و تشریح واژه شرط، کمک شایانی به متعاملین در جهت آگاهی سازی به آنها در جهت هر چه بهتر انعقاد قراردادهای فی مابین طرفین داشته باشد. از این رو و با توجه به مطالب معنونه اخیر در پژوهش آتی به تحلیل و بررسی جنبه های مختلف یکی از مصادیق بطلان این شروط یعنی شرط بی فایده پرداخته و برآن خواهیم بود که به تشریح معیارهای تشخیص بطلان این شروط و مبانی آن و تاثیر بطلان آن بر عقد در حالت های مختلف و نیز تبیین واژه نفع و همچنین تردید در باب تعلق غرض عقلایی در رابطه با واژه شرط پرداخته تا از این طریق بتوانیم برخی زوایای مبهم این واژه را آشکار نموده و به دیدگاه نزدیک به واحدی در بعضی از مواردی که نظریات اختلافی نسبت به این دسته از شروط باطل (بی فایده) ایجاد شده نایل آیم.

کلیدواژه ها:

شرط بی فایده ، متعاملین ، مشروط له ، غیرمبطل عقد ، قانون گذار ، نظام حقوقی ایران