سالمندکشی؛ تحلیل پیامدهای قانونی، اجتماعی و روان شناختی

سالمندکشی، به عنوان شدیدترین نوع خشونت علیه سالمندان، یکی از چالش های رو به رشد در ایران و جهان است. رئیس سازمان اورژانس کشور در بیانیه ای اعلام کرد: پس از کودک آزاری و همسر آزاری سالمندان در رده سوم قربانیان خشونت خانگی کشور قرار دارند. مشاور عالی سازمان بهزیستی در امور سالمندان و رئیس انجمن علمی سالمندان ایران در مصاحبه با روزنامه هم میهن آماری قابل تامل از سالمندان سرراهی ارائه داده است. ۳۰ درصد آسایشگاه ها را سالمندان مجهول الهویه شکل داده اند؛ سالمندان سرراهی ۴۸۰۰ نفر برآورد شده و برخی والدین در بیمارستان ها یا اماکن عمومی رها می شوند. این آمار نشان دهنده ضرورت بررسی عمیق پیامدهای سالمندکشی و دیگر اشکال خشونت علیه سالمندان است. در دهه های گذشته، ایران عمدتا با بار اقتصادی بیماری های واگیردار و عفونی مواجه بوده و فعالیت های بخش سلامت به پیشگیری، درمان و بازتوانی عوارض این بیماری ها متمرکز بوده است. با گذار اپیدمیولوژیک، در دهه های اخیر بار اقتصادی بیماری ها به سوی بیماری های غیرواگیر و مزمن منتقل شده و پیش بینی می شود در آینده نزدیک، این بار اقتصادی به سالمندی جمعیت ایران و عوارض ناشی از آن متمرکز شود. کمبود زیرساخت های مراقبت از سالمندان، یکی از چالش های مهم دولت در ارائه خدمات اجتماعی و حمایت از خانواده ها است. استقرار نظام تامین اجتماعی چندجانبه که بتواند ریسک های اجتماعی فقرزا، مانند سالمندی، بیکاری، معلولیت و غیره را پوشش دهد، ضرورت اجتناب ناپذیر کشور محسوب می شود. افزایش سالمندی در کشور به معنی افزایش نیاز به مراقبت و حمایت های مالی و اجتماعی است و آگاهی از وضعیت دسترسی سالمندان به خدمات سلامت و حمایت های ضروری، یک ضرورت حیاتی است. سالمندی، علاوه بر بعد فردی، یک پدیده اجتماعی با ابعاد اقتصادی و فرهنگی است که نیازمند اتخاذ رویکردهای جامع اجتماعی در سیاست گذاری و برنامه ریزی است. بررسی پیامدهای قانونی، اجتماعی و روان شناختی سالمندکشی، گامی اساسی در جهت تدوین راهکارهای موثر پیشگیری و حمایت از سالمندان به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

سالمندان ، قتل ، بیمار ، روانشناسی ، آسیب شناسی