شرکت مدنی مبتنی بر سرمایه اجتماعی و بازتولید عمق استراتژیک دفاع ملی در قرار ساعت ۸ شهر تالش

با حمله ائتلافی آمریکا و اسرائیل به ایران در رمضان ۱۴۰۴ و درگیر شدن نیروهای مسلح در خط مقدم نبرد، خلا امنیتی موقتی در سطح داخلی پدید آمد. در این شرایط، اجتماعات خودانگیخته شبانه با عنوان «قرار ساعت ۸» در شهر تالش شکل گرفت که در آن مردم عادی با انگیزه خون خواهی رهبر و غیرت ورزی، هر شب برای محافظت از خاک کشور در میدان ها گرد می آمدند. این پژوهش با هدف تحلیل نظری این پدیده، به دنبال تبیین چگونگی شکل گیری یک «شرکت مدنی مبتنی بر سرمایه اجتماعی» و نقش آن در بازتولید عمق استراتژیک دفاع ملی است. مقاله با رویکرد کیفی و روش تحلیل مفهومی-نظری، از ادبیات سرمایه اجتماعی، امنیت سازی از پایین و عمق استراتژیک اجتماعی بهره می برد و تجمعات تالش را به عنوان یک مطالعه موردی در چارچوب مفهومی قرار می دهد. یافته ها نشان می دهند که سه مولفه سرمایه اجتماعی (اعتماد، هنجارهای همیاری و شبکه های محلی) به صورت هم زمان فعال شده و میدان شهر را به «جبهه دوم» و یک «هاب بازدارندگی» بدل ساخته اند. این شرکت مدنی، عمق استراتژیک دفاع ملی را نه در بعد جغرافیایی، بلکه در بعد اجتماعی بازتولید کرده و از طریق تقسیم کار نانوشته با نیروهای مسلح، به هم افزایی نظامی-مدنی انجامیده است. نتیجه گیری پژوهش بدین صورت بود که «قرار ساعت ۸» شهر تالش نشان دهنده ظرفیت سرمایه اجتماعی برای تبدیل شدن به یک دارایی دفاعی بالفعل است. دکترین بازدارندگی همه جانبه می تواند با پذیرش و نهادینه سازی این الگوی مشارکت مدنی، تاب آوری ملی را در برابر تهدیدات هیبریدی افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، شرکت مدنی ، عمق استراتژیک ، دفاع ملی ، قرار ساعت ۸ ، شهر تالش