نقش نهادهای قانون گذاری در هماهنگی راهبردی محور مقاومت: رهیافتی نوین در دیپلماسی منطقه

در نظام بین الملل کنونی، محور مقاومت به عنوان یک بازیگر فراملی تاثیرگذار، نقش بسزایی در معادلات ژئوپلیتیک غرب آسیا ایفا می کند. با این حال، تقویت انسجام درونی و افزایش مشروعیت بین المللی این محور، همواره با چالش هایی مواجه بوده است. این مقاله با هدف تبیین نقش تحول آفرین نهادهای قانون گذاری (پارلمان ها) در هماهنگی راهبردی محور مقاومت و ارائه رهیافتی نوین در دیپلماسی منطقه ای نگاشته شده است. در چارچوب نظری دیپلماسی پارلمانی و با اتکاء به رهیافت سازنده انگاری در روابط بین الملل، استدلال می شود که مجالس کشورهای عضو محور مقاومت به ویژه ایران، عراق، یمن و لبنان با نقشی فراتر از کارکردهای تقنینی داخلی، به بازیگرانی فعال در عرصه دیپلماسی منطقه ای تبدیل شده اند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی اسناد، مصوبات، بیانیه های مشترک و فعالیت های بین پارلمانی، به واکاوی سازوکارهایی می پردازد که از طریق آن، نهادهای قانون گذاری، با ایجاد گفتمان مشترک مقاومت، همسوسازی سیاست های کلان، رفع موانع قانونی همکاری ها و فشار بر دولت ثالث، به تقویت انسجام درونی و افزایش تاب آوری محور مقاومت در برابر فشار خارجی کمک می کنند. یافته ها حاکی از آن است که دیپلماسی پارلمانی محور مقاومت، با تکیه بر مشروعیت مردمی، انعطاف پذیری نهادی و توان شبکه سازی فرامرزی، الگویی نوین از همکاری منطقه ای را رقم زده است که در آن هماهنگی راهبردی، نه فقط از مجرای کانال های اجرایی سنتی، بلکه از مسیر حکمرانی چندسطحی و پارلمانی نیز محقق می شود. هدف این پژوهش، تبیین مکانیسم ها و راهبردهایی است که از طریق دیپلماسی پارلمانی کشورهای حوزه مقاومت شامل تعاملات بین المجالس، تشکیل گروه های دوستی پارلمانی منطقه ای، برگزاری نشست های مشترک منطقه ای و تصویب قطعنامه های همسو، می تواند به تقویت همبستگی سیاسی، هماهنگی امنیتی-نظامی و مشروعیت سازی رسانه ای محور مقاومت بینجامد. در نهایت، نتیجه می گیرد که توجه به نقش پارلمان ها، کلید درک پویایی های نوین در معادلات امنیتی-سیاسی خاورمیانه و تقویت کارایی راهبرد کلان محور مقاومت است. مجالس کشورهای عضو محور مقاومت، با بهره گیری از بسترهای مشترک ایدئولوژیک و منافع راهبردی، توانسته اند به عنوان پلی میان تصمیمات اجرایی و بستر اجتماعی عمل کرده و در شرایط بحران و تحریم، پشتیبانی سیاسی و مردمی ضروری را برای تداوم و تقویت این محور فراهم آورند. بنابراین، دیپلماسی پارلمانی نه تنها یک مکمل برای دیپلماسی رسمی، بلکه عاملی حیاتی و راهبردی در تحکیم پایه های محور مقاومت و مقابله با چالش های پیش رو محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی پارلمانی ، ائتلاف های منطقه ای ، محور مقاومت ، روابط بین الملل ، نهادهای قانون گذاری