بررسی مهم ترین چالش های دولت و مجلس شورای اسلامی و تاثیر آن بر کارآمدی دولت های نهم و دهم جمهوری اسلامی ایران

در نظام جمهوری اسلامی ایران، تعامل میان مجلس شورای اسلامی و دولت، به ویژه در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، با چالش های متعددی همراه بوده است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر اختلاف نظر میان مجلس و دولت در فرآیند قانون گذاری و اجرای قوانین، از روش نظریه داده بنیاد کلاسیک استفاده کرده است. پرسش محوری تحقیق این است که چه عواملی بر بروز اختلافات میان مجلس و دولت تاثیرگذارند. داده های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۶۰ نماینده مجلس و تحلیل اسناد آرشیوی گردآوری شد. در تحلیل ها، ۸۵ کد اولیه، ۱۱ مفهوم، ۳ مقوله اصلی و ۲ گزاره کلیدی به دست آمد. یافته ها نشان می دهد که ادراک نمایندگان مجلس نقش محوری در بروز اختلاف ها دارد و این ادراک از دو دسته عامل اصلی تاثیر می پذیرد: الگوهای ذهنی (شامل ایدئولوژی، گرایش حزبی، باورها، نگرش ها، تاریخ گرایی) و فرآیندهای شناختی (شامل توجه، خودآگاهی و توان تحلیل). نتایج تحقیق نشان می دهد که اختلافات موجود میان مجلس و دولت، بیش از آنکه صرفا ناشی از عوامل اجرایی یا سیاسی باشند، ریشه در نوع ادراک و ذهنیت نمایندگان نسبت به دولت، قوانین و مسائل کلان کشور دارد. شناسایی این عوامل می تواند در ارتقای کیفیت قانون گذاری و تعامل میان نهادهای حاکمیتی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

ادراک ، عوامل تاثیرگذار ، مدل های ذهنی ، فرآیندهای شناختی ، نظریه داده بنیاد