تقدم و تاخر ابزاری در فرایند طراحی معماری

فرایند طراحی معماری همواره با این پرسش همراه بوده است که طراح چه ترتیبی از یادگیری ابزارها را طی کند تا خلاقیت طراحی به بهترین شکل پرورش یابد. این پژوهش مسئله تقدم و تاخر زمانی یادگیری ابزارهای دستی و دیجیتال را در فرایند طراحی معماری محور اصلی قرار می دهد. پرسش محوری آن است که آیا ترتیب ورود به ابزارهای دستی و دیجیتال در مسیر یادگیری بر میزان خلاقیت تاثیر می گذارد و اگر چنین است چه الگویی از تقدم و تاخر بهینه خواهد بود. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که تقدم ابزارهای دستی در مراحل اولیه یادگیری به دلیل ایجاد ارتباط مستقیم ذهن و دست و پرورش تفکر واگرا ضروری است و تاخر ابزارهای دیجیتال برای مراحل بعدی که نیاز به دقت و مدیریت داده هاست مفید می باشد اما این تقدم و تاخر نباید به شکلی خطی و یک طرفه در نظر گرفته شود. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها با مرور نظام مند منابع فارسی و انگلیسی گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری ابزارهای دستی پیش از ابزارهای دیجیتال زمینه را برای بروز ایده های خلاقانه و جلوگیری از تثبیت زودهنگام فراهم می کند. در مقابل یادگیری زودهنگام ابزارهای دیجیتال بدون پشتوانه کافی از تفکر دستی خلاقیت را محدود می سازد. با این حال الگوی بهینه یک تقدم و تاخر چرخهای است که در آن پس از یادگیری اولیه ابزارهای دستی ورود تدریجی به ابزارهای دیجیتال همراه با بازگشت دوباره به تمرین های دستی برای بازاندیشی فضایی انجام می شود. نتایج پژوهش در قالب چارچوب تقدم و تاخر ابزاری ارائه می گردد که مدرسان معماری می توانند از آن برای هدایت ترتیب یادگیری دانشجویان استفاده کنند و دانشجویان نیز آن را به عنوان راهنمایی برای مدیریت مسیر یادگیری خود به کار گیرند.

کلیدواژه ها:

تقدم و تاخر ، فرایند طراحی معماری ، ابزار طراحی