شناخت شناسی نور، رنگ و هندسه در مسجد جامع اصفهان از دیدگاه (هگل – ارسطو)

معماری، زاده بسترهای گوناگون است که با توجه به روح متغیر زمان و ماهیت همیشه در تغییر هستی، به صور سبکی و معنایی متفاوت بروز می یابد از همین روست که نحوه برخورد سازندگان یک بنا با عناصر شکل دهنده معماری و راه های استفاده از آنها علیرغم وجود شباهت در کلیت عناصر، دارای تحلیل های مختلف معنایی و کالبدی در بسترهای متفاوت بوده و هست. مسجد جامع اصفهان که به مسجد جامع عتیق به دائره المعارف معماری ایرانی و مسجد جامع اصفهان نیز مشهور است، یکی از بناهای تاریخی اصفهان در ایران است که قدمت آن به سده دوم هجری قمری بازمی گردد. مسجد جامع اصفهان، یکی از برجسته ترین نمونه های معماری اسلامی در ایران به واسطه استفاده هنرمندانه از نور، رنگ و هندسه، جلوه ای بی نظیر از هنر و معنویت را به نمایش می گذارد. معماری مسجد جامع اصفهان که در نوع خود بی نظیر است دقیقا دارای ۴۸۴ سقف با معماری گوناگون است و شاهکار معماری ایران به شمار می رود. سقف بلند بالا و نقوش موجود در مسجد جامع با یک ادبیات خاص و با شیوه هندسی طراحی و هر یک از این ترسیمات شگفت انگیز در خود راز و رمزهای بسیار پیچیده و البته شیرینی دارد. این ستون ها که با آهک و سفیده تخم مرغ ساخته شده است همچنان پس از گذشت قرن ها، نه تنها پایدار است بلکه دارای زیبایی و جذابیت خاصی است که مخاطب را به سوی خود جذب می کند. در این مقاله روش تحقیق به صورت تحلیلی - توصیفی و مطالعات کتابخانه ای است. نور یکی از مهم ترین عناصر در معماری اسلامی است که در مساجد برای ایجاد حس تقدس، تمرکز و ارتباط معنوی استفاده می شود. در این مسجد نور طبیعی به صورت هوشمندانه ای به فضا هدایت می شود تا علاوه بر تامین روشنایی، بر حالات معنوی نمازگزاران تاثیر بگذارد. استفاده از نورگیرها و پنجره های مشبک با طرح های هندسی متنوع نور را به صورت کنترل شده وارد فضا می کند و بازی نور و سایه را به وجود می آورد که به تعمیق تجربه معنوی کمک می کند.