پایش تغییرات کاربری پوشش اراضی و تبدیل اراضی کشاورزی و فضاهای سبز به مناطق ساخته شده در پیرامون شهر تبریز با استفاده از تصاویر لندست و الگوریتم SVM (۲۰۱۰-۲۰۲۰)

در دهه های اخیر توسعه کالبدی شهرها یکی از مهمترین محرک های تغییر کاربری اراضی در پیرامون مراکز شهری بوده و پیامدهای قابل توجهی بر امنیت غذایی، پایداری اکوسیستم های شهری و خدمات محیط زیستی برجای گذاشته است. هدف این پژوهش پایش کمی و مکانی تغییرات کاربری پوشش اراضی در محدوده شهر تبریز و پیرامون آن و تمرکز ویژه بر تغییرات اراضی کشاورزی و پوشش سبز طی دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ است. بدین منظور از تصاویر سطح بازتاب (Surface Reflectance) ماهواره های لندست (Collection ۲ Level-۲) در فصل رویش استفاده شد و پس از پیش پردازش شامل تصحیح اتمسفری و ماسک ابر سایه، شاخص های طیفی BSI، MNDWI، NDBI، NDVI و SAVI به همراه باندهای اصلی استخراج شدند. سپس با به کارگیری الگوریتم ماشین بردار پشتیبان (SVM) و استانداردسازی ویژگی ها (Z-score)، نقشه های کاربری پوشش اراضی برای سال های ۲۰۱۰، ۲۰۱۵ و ۲۰۲۰ در چهار کلاس «مناطق ساخته شده»، «کشاورزی»، «پوشش سبز» و «اراضی بایر» تولید گردید. در ادامه، تغییرات مساحت کلاس ها (هکتار) و انتقال های بین کلاسی، به ویژه تبدیل «کشاورزی» به «ساخته شده» و «پوشش سبز» به «ساخته شده» استخراج و به صورت نقشه گزارش شد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای مدیریت توسعه شهری، حفاظت از اراضی مولد و برنامه ریزی کاربری زمین در تبریز و پیرامون آن فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری ، لندست ، ماشین بردار پشتیبان (SVM) ، سنجش از دور ، GIS ، تبریز