ارایه مدلی برای طرح تامین آب پایدار حیات وحش در مناطق حفاظت شده ایران با استفاده از دانش بومی و رویکردهای نوین و طبیعت محور

مناطق حفاظت شده ایران با چالش های روزافزون ناشی از کمبود منابع آب، تغییرات اقلیمی و خشکسالی های پی درپی مواجه اند که تداوم حیات وحش را در معرض تهدید جدی قرار داده است. در این شرایط بهره گیری از دانش بومی که حاصل قرن ها تجربه زیست محیطی جوامع محلی است، می تواند در کنار فناوری های نوین و روش های طبیعت محور، راهکارهای موثر و پایداری برای تامین آب ارائه دهد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-کاربردی، به بررسی ظرفیت های دانش بومی در تلفیق با روش های نوین استحصال آب باران می پردازد. نمونه های موردی از حاشیه خلیج فارس و جزایر اقماری کیش، هندورابی، فارور و مناطق مرکزی، شرقی و جنوبی ایران نشان می دهد که روش هایی همچون بندهای سنگی ملاتی، آب انبارهای سنتی، هوتک ها، بندسارها و استفاده از سطوح سنگی طبیعی برای جمع آوری رطوبت در کنار فناوری هایی مانند کاربرد ژئوممبران ها و الگوریتم های بهینه سازی می توانند بازدهی سیستم های تامین آب را به شکل معناداری افزایش دهند. طرح پیشنهادی مقاله مدلی مفهومی و اجرایی برای تامین پایدار آب در مناطق حفاظت شده ارائه می دهد که بر پایه چهار رکن اصلی دانش بومی، فناوری نوین، مشارکت جوامع محلی و بهینه سازی علمی بنا شده است. یافته ها نشان می دهد که رویکرد ترکیبی می تواند همزمان باعث حفظ تنوع زیستی، ارتقاء تاب آوری اکوسیستم ها و انتقال میراث دانش بومی به نسل های آینده شود.

کلیدواژه ها:

آب پایدار ، استحصال آب باران ، دانش بومی ، ژئوممبران ، حیات وحش ، تاب آوری اکوسیستم