ارائه مدلی برای ارزیابی عملکرد مراکز درمانی سرپایی در بخش عمومی غیر دولتی

ارزیابی کارایی مراکز درمانی به دلیل ماهیت چند بعدی خدمات سلامت صرفا با تکیه بر شاخص های مالی امکان پذیر نیست و مستلزم استفاده از رویکردهای چند شاخصه نظیر تحلیل پوششی داده ها (DEA) است. هدف این پژوهش سنجش کارایی ۱۵۰ مرکز درمانی کشور و بررسی تاثیر شاخص های کیفی مرتبط با تجربه بیماران و کارکنان بر دقت برآورد کارایی می باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. داده ها شامل پنج ورودی (هزینه عملیاتی، هزینه هر بیمار، تعداد پزشکان، تعداد کارکنان و جمعیت تحت پوشش) و شش خروجی (تعداد بیماران، بهره وری منابع انسانی، سود خالص، بازده دارایی ها، رضایت بیماران و رضایت کارکنان) است. برای ارزیابی کارایی مدل های CCR و BCC به صورت خروجی محور و در دو حالت «صرفا مالی» و «ترکیبی (مالی-کیفی)» اجرا شدند. نتایج نشان داد میانگین کارایی در مدل CCR برابر با ۰.۸۵۴ و در مدل BCC برابر با ۰.۹۶۹ است که بیانگر نقش بازده به مقیاس در شکاف کارایی می باشد. همچنین افزودن شاخص های کیفی موجب افزایش دقت ارزیابی و تغییر معنادار در تعداد واحدهای کارا شد. تحلیل اسلک ها نشان داد بیشترین شکاف عملکردی مربوط به تعداد بیماران، بهره وری منابع انسانی و سود خالص است. در مجموع، یافته ها حاکی از آن است که ترکیب شاخص های مالی و کیفی تصویری جامع تر و واقع بینانه تر از عملکرد مراکز درمانی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مراکز درمانی سرپایی ، تحلیل پوششی داده ها ، ارزیابی عملکرد ، بهره وری ، کیفیت خدمات درمانی ، شاخص های مالی