ارزیابی سیستمهای اطفا حریق در ساختمانهای شهر شیراز و امکان سنجی به کارگیری فناوریهای نوین هوشمند و دوستدار محیط زیست

آتش سوزی در ساختمانهای شهری یکی از جدی ترین تهدیدات برای جان و مال شهروندان محسوب می شود. شهر شیراز با دارا بودن بافت تاریخی با معابر تنگ و همچنین توسعه ساختمانهای بلند مرتبه مدرن با چالشهای منحصر به فردی در حوزه ایمنی حریق روبروست. این مقاله با هدف بررسی وضعیت موجود سیستمهای اطفا حریق در ساختمانهای شیراز و ارائه راهکارهای اجرایی مبتنی بر فناوریهای جدید نگارش شده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای، بررسی استانداردهای ملی مبحث ۱۳ (مقررات ملی ساختمان) و بین المللی (NFPA) و همچنین تحلیل چالشهای بومی شهر شیراز انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد علیرغم وجود ۱۱ منطقه شهرداری در کلان شهر شیراز، تعداد ایستگاههای آتش نشانی تنها ۲۰ ایستگاه است که این تراکم پایین زمان پاسخگویی به حوادث را افزایش می دهد. نگران کننده ترین آمار، عملیاتی رشد تقریبا ۴ برابری حوادث آسانسور از ۶۸۷ مورد در سال ۱۴۰۳ به ۲۷۹۷ مورد در سال ۱۴۰۴ است. همچنین در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۳,۰۷۰ عملیات امداد در استان فارس ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد رشد داشته است. در کنار این موارد، معضل مزاحمتهای تلفنی با ۱,۵۷۲ مورد در سال ۱۴۰۳ و روند افزایشی آن در سال ۱۴۰۴، فشار مضاعفی بر مرکز ارتباطات وارد کرده است. در واکنش به این چالشها، سازمان آتش نشانی شیراز در سال ۱۴۰۴ گامی بلند در جهت نوسازی ناوگان خود برداشته و نسبت به خرید دو فروند پهپاد تخصصی اطفا حریق و چندین ربات آتش نشان اقدام نموده است. به کارگیری فناوریهای جدید (پهپاد، ربات مه آب، گازهای پاک و اینترنت اشیا)، تدوین برنامه منظم بازرسی و نگهداری و آموزش همگانی شهروندان، سه ضلع اصلی ارتقای ایمنی حریق در ساختمانهای شیراز هستند. باید با نگاهی آینده نگر و استفاده از فناوریهای نوین نظیر پهپادها و ربات ها، سیستمهای مه آب برای کاهش آسیب به میراث فرهنگی و سیستمهای هوشمند مبتنی بر IOT برای تشخیص سریع و اطلاع رسانی، سطح ایمنی را ارتقا داد. همچنین راهکارهای اجرایی باید متناسب با شرایط بومی هر منطقه از شیراز (بافت تاریخی، بافت فرسوده و مناطق جدید) طراحی شوند. ایمنی حریق یک مسئولیت جمعی است و تنها با مشارکت شهرداری، سازمان آتش نشانی، نظام مهندسی، ساختمان مالکان و شهروندان محقق خواهد شد. تبدیل شیراز به یک شهر ایمن و تاب آور در برابر حریق نیازمند عزمی جدی و سرمایه گذاری در فناوریهای روز دنیاست.

کلیدواژه ها:

ایمنی حریق ، سیستم اطفا حریق ، ساختمانهای شیراز ، فناوریهای نوین ، پهپاد اطفا حریق ، اینترنت اشیاء ، آسانسور