نقش رهبری تحول آفرین در مدیریت منابع انسانی از منظر کارکنان

هدف: هدف این پژوهش تدوین یک مدل مفهومی جامع برای تبیین سازوکارها و مسیرهای تاثیر رهبری تحول آفرین بر ادراک و واکنش کارکنان نسبت به سیستم مدیریت منابع انسانی است. روش این مطالعه با روش مرور سیستماتیک ساختاریافته انجام شد. با جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی ۴۸ مقاله مرتبط (۲۸ مقاله فارسی و ۲۰ مقاله انگلیسی) که معیارهای ورود را دارا بودند، انتخاب گردید. داده های پژوهش با استفاده از فرم های استخراج ساختاریافته جمع آوری و از طریق تحلیل محتوای کیفی و ترکیب مفهومی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های کلیدی بر اساس ترکیب و یکپارچه سازی یافته های مطالعات پیشین، مدل نهایی پژوهش در شش لایه مفهومی ارائه شد: ۱- لایه زمینه سازمانی: فرهنگ، استراتژی و ساختار سازمانی به عنوان بستر ظهور رهبری تحول آفرین، ۲- لایه رهبری تحول آفرین با چهار بعد تاثیر آرمانی، انگیزش الهام بخش، ترغیب ذهنی و ملاحظات فردی، ۳- لایه مکانیسم های روانشناختی: رهبری تحول آفرین از طریق تقویت اعتماد سازمانی، عدالت ادراک شده، توانمندسازی روانشناختی، هویت و تعهد در کارکنان عمل می کند، ۴- لایه پیامدهای رفتاری: این مکانیسم های روانی منجر به تعهد و رضایت شغلی بالاتر، افزایش رفتار شهروندی سازمانی، مشارکت در یادگیری و بهبود عملکرد می شود، ۵- لایه مدیریت منابع انسانی: پیامدهای رفتاری مثبت اثر بخشی فرآیندهای کلیدی منابع انسانی مانند جذب استعداد، توسعه سرمایه انسانی، مدیریت عملکرد و روابط کار را افزایش می دهد، ۶- لایه نتایج سازمانی: در نهایت مدیریت منابع انسانی اثربخش به دستیابی به بهره وری، نوآوری، کیفیت برتر، رضایت مشتری و مزیت رقابتی پایدار منجر می شود. نقش تعدیل گر عواملی مانند ویژگی های فردی و فرهنگ سازمانی نیز در مدل مورد تاکید قرار گرفت. نتیجه گیری نهایی این پژوهش نشان می دهد که تاثیر رهبری تحول آفرین بر مدیریت منابع انسانی یک فرآیند خطی ساده نیست بلکه یک مسیر پیچیده و چندسطحی است که از طریق تغییر حالات روانشناختی کارکنان، رفتارهای آنان و در نهایت کارکردهای منابع انسانی را متحول ساخته و عملکرد سازمانی را ارتقا می بخشد. این مدل چارچوبی ارزشمند برای پژوهش های آتی و طراحی مداخلات کاربردی در حوزه رهبری و منابع انسانی فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، مدیریت منابع انسانی ، منظر کارکنان ، مرور سیستماتیک