تحلیل نقش اقتصاد مهندسی در تحول صنعت خودرو با رویکردی نظام مند و تمرکز بر فناوری های پیشرفته با روش ارزیابی SWOT

اقتصاد مهندسی به عنوان دانشی میان رشته ای با ارائه ابزارهای تحلیلی، کمی نقش بی بدیلی در بهینه سازی تصمیمات سرمایه ای و فنی در صنایع پیچیده ای مانند خودروسازی ایفا می کند. هدف این مقاله تحلیل نظام مند تاثیر اقتصاد مهندسی بر تحولات صنعت خودرو با تمرکز بر فناوری های نوظهور و ارائه چارچوبی برای ارتقای رقابت پذیری در سطح بین المللی و ملی است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است که با روش مطالعه اسنادی سیستماتیک انجام شده است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق بررسی پایگاه های علمی معتبر بین المللی مانند Science Direct, IEEE Xplore, Springer و داخلی مانند SID، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و نیز اسناد راهبردی صنعتی گردآوری شد. تحلیل داده ها با رویکرد سیستمی و از طریق تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تطبیقی انجام پذیرفت. یافته ها حاکی از آن است که اقتصاد مهندسی در خودروسازان پیشرو جهان از نقش پشتیبان به نقش راننده استراتژیک تحول ارتقا یافته است. کشورهای پیشگام با ادغام ابزارهایی چون تحلیل چرخه عمر (LCCA)، مهندسی ارزش و تحلیل گزینه های واقعی (ROA) در فرآیندهای هسته ای کاهش ۲۵ تا ۴۰ درصدی در هزینه های چرخه عمر محصول و تسریع در بازگشت سرمایه گذاری های فناورانه را محقق ساخته اند. فناوری های تحول آفرینی چون خودروهای الکتریکی (EV)، خودروهای خودران (AVs) و تولید افزودنی پارادایم های سنتی اقتصاد مقیاس را دگرگون و لزوم به کارگیری مدل های اقتصادی پویا را ضروری ساخته اند. در مقابل صنعت خودروی ایران با وجود دارا بودن پتانسیل های علمی و نیروی انسانی به دلیل ضعف در پیاده سازی نظام مند این دانش و چالش های ساختاری محیط کسب وکار نتوانسته از ظرفیت های کامل اقتصاد مهندسی بهره گیری کند. تحقق رقابت پذیری در صنعت خودروی عصر حاضر، مستلزم یکپارچه سازی عمیق اقتصاد مهندسی در تمامی سطوح تصمیم گیری از طراحی استراتژیک تا بهره برداری عملیاتی است. برای صنعت ایران بومی سازی چارچوب های اقتصاد مهندسی متناسب با شرایط خاص کشور و تقویت پیوند دانشگاه، صنعت و دولت در این حوزه به عنوان راهبرد کلیدی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اقتصاد مهندسی ، صنعت خودرو ، تحلیل چرخه عمر ، مهندسی ارزش ، فناوری های پیشرفته ، رقابت پذیری ، مدیریت سیستم ها