تحلیل شاخص بهره وری نانوایی ها در شهرستان های استان مازندران با تاکید بر مصرف آرد و تراکم جمعیتی

نظام تامین آرد و توزیع نان در کشور یکی از ساختارهای پرهزینه و پرچالش یارانه ای محسوب می شود که به دلیل گستردگی مخاطبان و وابستگی معیشتی اقشار مختلف نیازمند ارزیابی های دقیق بهره وری در سطوح مختلف جغرافیایی است. این پژوهش با هدف تحلیل شاخص بهره وری نانوایی ها در شهرستان های استان مازندران انجام شده است. شاخص بهره وری با ترکیب دو مولفه اصلی شامل نسبت جمعیت به تعداد نانوایی های فعال نوع ۱ و ۲ و سرانه مصرف ماهانه آرد در مقایسه با میانگین کشوری تعریف گردید. داده های آماری شامل جمعیت، تعداد نانوایی ها و سرانه مصرف از منابع رسمی استخراج و تحلیل شد. نتایج نشان داد که اگرچه در سطح کلان نسبت نانوایی به جمعیت در استان نسبتا مناسب به نظر می رسد (به طور میانگین ۱ نانوایی به ازای هر ۶۹۵ نفر) اما در برخی شهرستان ها این نسبت بسیار کمتر یا بیشتر از حد استاندارد است. همچنین سرانه مصرف آرد در اکثر شهرستان ها بالاتر از میانگین ملی ۷۲ کیلوگرم در ماه بوده و در برخی موارد، اضافه مصرف قابل توجهی مشاهده می شود. بر اساس محاسبه شاخص بهره وری شهرستان ها در سه سطح بهره وری بالا، متوسط و پایین طبقه بندی شدند. یافته ها حاکی از آن است که عدم تعادل در توزیع نانوایی ها و کنترل ناپذیری مصرف آرد، از مهم ترین عوامل کاهش بهره وری در برخی شهرستان ها محسوب می شود. در پایان پیشنهاداتی برای بازمهندسی شبکه نانوایی ها، مدیریت هدفمند سهمیه آرد و کاهش نشت یارانه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بهره وری نانوایی ها ، سرانه مصرف آرد ، نسبت نانوایی به جمعیت ، توزیع نان یارانه ای ، سیاست گذاری آرد و نان ، استان مازندران ، شاخص بهره وری منطقه ای