تحلیل فقهی و حقوقی شرط عدم مسئولیت مدیران در شرکت های تجاری و حدود اعتبار آن در حقوق ایران (مطالعه موردی: شرکت بهره بردار کمپ تمرینی یک باشگاه حرفه ای فوتبال)

شرط عدم مسئولیت مدیران در اساسنامه شرکت های تجاری، به ویژه در بنگاه های ورزشی که با ایمنی و سلامت اشخاص در ارتباط مستقیم هستند، از منظر فقهی و حقوقی با چالش های جدی روبه روست. این نوشتار با رویکردی توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر یک مطالعه موردی (شرکت بهره بردار کمپ تمرینی یک باشگاه حرفه ای فوتبال که در اساسنامه خود مسئولیت مدنی و کیفری مدیران را به طور کلی ساقط نموده است) به واکاوی اعتبار چنین شرطی می پردازد. در بخش حقوقی، با تفکیک رابطه مدیر با شرکت و سهامداران از رابطه وی با اشخاص ثالث، اثبات می شود که اسقاط پیشینی مسئولیت در برابر ثالث به دلیل آمره بودن قواعد مسئولیت مدنی و فقدان رضایت ثالث، بی اثر است و در برابر شرکت نیز دست کم در فرض تقصیر سنگین و عمد، به واسطه مغایرت با نظم عمومی باطل می باشد. تحلیل فقهی موضوع نیز با تکیه بر قواعد «عدم ضمان امین جز در صورت تعدی و تفریط»، «لاضرر» و ممنوعیت شرط مخالف کتاب و سنت نشان می دهد که سلب مسئولیت در قبال تعدی، تفریط و اضرار به غیر، نامشروع و فاقد اعتبار شرعی است. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که شرط عدم مسئولیت مدیران در چنین بستری جز در محدوده بسیار مضیق تقصیر سبک در روابط داخلی، اعتبار حقوقی و فقهی ندارد و نمی تواند مانع مطالبه ی خسارت، به ویژه در دعاوی مرتبط با صدمات بدنی شود.

کلیدواژه ها:

شرط عدم مسئولیت ، مدیران شرکت تجاری ، باشگاه ورزشی ، مسئولیت مدنی ، تقصیر سنگین ، قاعده لاضرر ، فقه امامیه ، حقوق ایران