سنجش رابطه بین نابرابری امکانات ورزشی مدارس و شاخص های فرسودگی حرفه ای معلمان تربیت بدنی: مطالعه مقطعی چنداستانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه نابرابری امکانات ورزشی مدارس با فرسودگی حرفه ای معلمان تربیت بدنی انجام شد. مسئله اصلی این مطالعه بر این فرض استوار بود که کمبود و توزیع نابرابر زیرساخت ها و تجهیزات ورزشی در مدارس، صرفا یک محدودیت اجرایی نیست، بلکه می تواند به عنوان یک فشار ساختاری، سلامت حرفه ای معلمان تربیت بدنی را تحت تاثیر قرار دهد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل معلمان تربیت بدنی شاغل در مدارس متوسطه پنج استان کشور بود که از میان آنان ۳۲۰ نفر به روش نمونه گیری طبقه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و در نهایت ۳۰۷ پرسشنامه قابل تحلیل به دست آمد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته نابرابری امکانات ورزشی مدارس و پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ ویژه معلمان (MBI-ES) بود. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t مستقل و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته ها نشان داد که میانگین نابرابری امکانات ورزشی در سطحی بالاتر از حد متوسط قرار دارد و معلمان، تفاوت ها و کاستی های قابل توجهی را در دسترسی به فضاها و تجهیزات ورزشی تجربه می کنند. همچنین بین نابرابری امکانات ورزشی و خستگی عاطفی (۴۸/۰=r)، مسخ شخصیت (۳۹/۰=r) و کاهش احساس موفقیت فردی (۴۳/۰=r) رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که نابرابری امکانات ورزشی توان پیش بینی معناداری برای هر سه بعد فرسودگی حرفه ای دارد؛ به گونه ای که این متغیر بیشترین سهم را در پیش بینی خستگی عاطفی ایفا کرد (۴۱/۰=β). افزون بر این، معلمان شاغل در مناطق نیمه برخوردار و روستایی در مقایسه با معلمان مناطق شهری، سطوح بالاتری از نابرابری امکانات و فرسودگی حرفه ای را گزارش کردند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که نابرابری امکانات ورزشی مدارس یکی از عوامل ساختاری موثر بر فرسودگی حرفه ای معلمان تربیت بدنی است. بنابراین، بهبود عدالت در توزیع امکانات ورزشی و توجه به زیرساخت های مدارس، می تواند به عنوان راهبردی مهم در ارتقای سلامت حرفه ای معلمان و افزایش کیفیت آموزش تربیت بدنی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نابرابری امکانات ورزشی ، فرسودگی حرفه ای ، معلمان تربیت بدنی ، عدالت آموزشی ، مدارس متوسطه