اثر ۸ هفته تمرینات فیتنس بر شاخص های گلیسمیک، آنزیم های کبدی و ترکیب بدنی زنان غیرفعال دارای اضافه وزن

هدف: مطالعه عوامل موثر بر ارتقای شاخص های سلامت و عملکرد فیزیولوژیک در افراد دارای اضافه وزن، از اولویت های پژوهشگران علوم ورزشی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ۸ هفته تمرینات فیتنس بر سطوح آنزیم های کبدی، شاخص های گلیسمیک (قند خون ناشتا)، ترکیب بدنی و وضعیت قاعدگی زنان دارای اضافه وزن شهر همدان انجام شد. روش شناسی: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان دارای اضافه وزن (رده سنی ۳۰ الی ۴۰ سال) مراجعه کننده به باشگاه فیزیک پلاس شهر همدان در سال ۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۳۰ نفر به صورت هدفمند انتخاب و در دو گروه تجربی (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. پروتکل تمرینی شامل ۸ هفته تمرین فیتنس (۳ جلسه در هفته، مجموعا ۲۴ جلسه) با شدت ۵۰ الی ۸۵ درصد ضربان قلب بیشینه به صورت متناوب بود. متغیرهای ترکیب بدنی (BMI، درصد چربی و WHR) و شاخص های خونی (قند خون ناشتا و آنزیم های ALT، AST، ALP) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون (۴۸ ساعت پس از آخرین جلسه تمرینی در حالت ناشتا) اندازه گیری شدند. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون های شاپیرو-ویلک، t وابسته و t مستقل در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و در سطح معناداری (۰.۰۵≥P) انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که ۸ هفته تمرین فیتنس منجر به کاهش معنادار تمامی متغیرهای پژوهش در گروه تجربی شد. در گروه تجربی، نسبت دور کمر به لگن (WHR) با ۵٪- کاهش از ۱.۹ به ۰.۷۷ رسید. غلظت آنزیم ALT حدود ۱۷.۵-٪، آنزیم AST حدود ۲۱.۲-٪ و آنزیم ALP حدود ۲۲.۶-٪ کاهش یافت. همچنین سطح قند خون ناشتا در گروه تجربی ۸.۱-٪ کاهش معناداری را نشان داد. در شاخص های ترکیب بدنی، درصد چربی بدن در گروه تجربی ۸.۴-٪ (از ۴۰.۳ به ۳۶.۱ درصد) و شاخص توده بدنی (BMI) حدود ۵.۹۹-٪ (از ۳۰.۴ به ۲۷.۶ کیلوگرم بر مترمربع) کاهش یافت، در حالی که تغییرات در گروه کنترل معنادار نبود. همچنین تمرینات فیتنس بر بهبود اختلالات چرخه قاعدگی آزمودنی ها تاثیر مثبت و معناداری داشت. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، ۸ هفته تمرینات فیتنس با شدت متوسط تا بالا می تواند به عنوان یک راهکار غیردارویی موثر، منجر به بهبود عملکرد کبد، کنترل قند خون و تعدیل ترکیب بدنی در زنان دارای اضافه وزن شود و ریسک فاکتورهای متابولیک را در این افراد کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

تمرین فیتنس ، آنزیم های کبدی ، شاخص های گلیسمیک ، ترکیب بدنی ، اضافه وزن ، زنان غیرفعال