تاثیر ۸ هفته تمرینات پیلاتس بر تنظیم هورمون های تیروئیدی، قند خون ناشتا، واسپین و شاخص های چرخه قاعدگی در زنان دارای اضافه وزن

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ۸ هفته تمرینات پیلاتس بر هورمون های تیروئیدی (T۳، T۴، TSH)، قند خون ناشتا (FBS)، سطح سرمی واسپین و شاخص های چرخه قاعدگی (MSQ و VAS) در زنان دارای اضافه وزن شهر همدان انجام شد. روش: این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. نمونه آماری شامل ۳۰ زن (۳۰ تا ۴۰ سال) بود که به صورت تصادفی در دو گروه پیلاتس (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت ۸ هفته (۲۴ جلسه، ۳ روز در هفته) تمرینات پیلاتس را انجام دادند. متغیرهای بیوشیمیایی و شاخص های قاعدگی پیش و پس از مداخله اندازه گیری شدند. تحلیل داده ها با آزمون های t وابسته و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) در سطح معنی داری P≤۰.۰۵ انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که ۸ هفته (۲۴ جلسه) تمرینات پیلاتس منجر به کاهش معنی دار سطح TSH و بهبود مقادیر T۳ و T۴ در گروه تجربی شد (P≤۰.۰۵). همچنین سطوح FBS و واسپین در گروه تجربی کاهش معنی داری یافت. علاوه بر این، شاخص های آنتروپومتریک WHR و BMI بهبود یافته و از شدت اختلالات چرخه قاعدگی بر اساس مقیاس های MSQ و VAS به طور معنی داری کاسته شد. بحث: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تمرینات پیلاتس می تواند موجب بهبود شاخص های هورمونی و متابولیکی در زنان دارای اضافه وزن شود. در تبیین بهبود هورمون های تیروئیدی می توان گفت که فعالیت بدنی با تحریک محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تیروئید و افزایش نرخ متابولیسم پایه، منجر به تنظیم ترشح این هورمون ها می شود. این یافته با نتایج پژوهش های علیمرادی و همکاران (۱۳۹۸) و مرادی و همکاران (۲۰۱۹) که به نقش تمرینات ورزشی در تنظیم متابولیسم اشاره داشتند، هم خوانی دارد. همچنین کاهش FBS و واسپین در این مطالعه نشان دهنده افزایش حساسیت به انسولین است. از آنجایی که واسپین یک آدیپوکاین مرتبط با مقاومت انسولینی است، کاهش آن در پی کاهش توده چربی (WHR و BMI) امری محتمل است. در مورد بهبود چرخه قاعدگی، به نظر می رسد تمرینات پیلاتس از طریق کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود جریان خون لگنی و تعدیل هورمون های استروژن و پروژسترون، منجر به کاهش علائم دیسمنوره و اختلالات قاعدگی می شود. به طور کلی، پیلاتس به عنوان یک ورزش ایمن، با اصلاح ترکیب بدن و تعدیل مسیرهای متابولیکی، نقش موثری در ارتقای سلامت عمومی زنان دارای اضافه وزن ایفا می کند. نتیجه گیری: هشت هفته تمرینات پیلاتس راهکاری موثر برای مدیریت وزن و بهبود پروفایل هورمونی در زنان است. پیشنهاد می شود متخصصان حوزه سلامت و مربیان ورزشی از این شیوه تمرینی برای بهبود وضعیت متابولیک و کاهش مشکلات باروری و قاعدگی در زنان دارای اضافه وزن استفاده نمایند.

کلیدواژه ها:

ورزش پیلاتس ، هورمون تیروئید ، اختلالات چرخه قاعدگی ، واسپین ، سطح قند خون ، BMI ، WHR