واگرایی در پاسخ های آنزیمی: مروری روایتی بر مقایسه تمرینات هوازی تداومی و تناوبی شدید(HIIT) در دفاع آنتی اکسیدانی

زمینه و هدف: عدم تعادل ردوکس ناشی از فعالیت ورزشی، شمشیری دو لبه است که می تواند منجر به آسیب اکسیداتیو یا تحریک سازگاری های مثبت آنتی اکسیدانی شود. علیرغم محبوبیت روزافزون HIIT، نگرانی هایی پیرامون ایمنی اکسیداتیو آن در مقایسه با روش های سنتی وجود دارد. هدف این مطالعه، مرور روایتی شواهد موجود و تبیین واگرایی های مشاهده شده در پاسخ آنزیم های کلیدی (SOD. GPx.CAT) به این دو شیوه تمرینی است. روش پژوهش: این مطالعه به روش مروری روایتی و جستجو در پایگاه های MEDLINE، ScienceDirect (Elsevier) Wiley Online Library و PubMed Scopus و Google Scholar و عمدتا در بازه زمانی ۲۰۰۰-۲۰۲۵ انجام گرفت. یافته ها: شواهد حاکی از ناهمگونی پاسخ ها بسته به پروتکل تمرینی است. تمرینات تداومی عمدتا از طریق افزایش تدریجی بیان SOD و GPx نیمرخ ایمن تری از تعادل اکسیداتیو ارائه می دهند. در مقابل HIIT با ایجاد نوسانات شدیدتر در تولید ROS مسیرهای سیگنالینگ حساس به استرس (مانند PGC-۱α) را فعال کرده و منجر به پدیده جبران بیش از حد (Super-compensation) می شود. با این حال پاسخ آنزیم (CAT) الگوی مشخصی نداشته و به نظر می رسد وابستگی بیشتری به بافت مورد مطالعه دارد. بحث و نتیجه گیری: هر دو شیوه تمرینی در ارتقای سیستم آنتی اکسیدانی موثرند، اما مکانیسم عمل متفاوت است. HIIT برای سازگاری های سریع (با هزینه استرس اولیه بالاتر) و تمرین تداومی برای ارتقای پایدار. واگرایی موجود بیش از آنکه به ماهیت تمرین مرتبط باشد، تابعی از شدت نسبی و طول دوره تمرین است. تحقیقات آینده باید بر نقش متغیرهای مداخله گر نظیر تغذیه و زمان بندی ریکاوری متمرکز شوند.