گذار از سرمایه ورزشی به کنشگری عمومی: ورزشکاران در عرصه سیاست ایران

ورزش و عرصه عمومی در ایران معاصر پیوندی دیرینه و چندلایه دارند. حضور ورزشکاران برجسته در مناصب سیاسی، شوراهای شهر و نهادهای مدیریتی، نه یک استثنا، بلکه به الگویی تکرارشونده در ساختار اجتماعی ایران تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی نظری گذار از سرمایه ورزشی به کنشگری عمومی در میان ورزشکاران ایرانی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد نظام مند اشتراوس و کوربین انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ورزشکاران دارای تجربه حضور در عرصه عمومی، تحلیلگران و اسناد مرتبط گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که پدیده محوری این فرایند «گذار از سرمایه نمادین ورزشی به سرمایه سیاسی» است که تحت تاثیر شرایط علی (جستجوی مشروعیت بخشی متقابل و فشارهای تحرک اجتماعی)، شرایط زمینه ای (سنت تاریخی پهلوانی، سیاست های جذب نخبگان، جهانی شدن رسانه ای ورزش و نهادینه شدن نقش آفرینی عمومی ورزشکاران) و عوامل مداخله گر (نوع رشته ورزشی، میزان موفقیت بین المللی، جهت گیری سیاسی و نقش نهادهای ورزشی) قرار دارد. ورزشکاران در این فرایند راهبردهایی از جمله نامزدی در انتخابات، پذیرش انتصابات مدیریتی، کنشگری رسانه ای و همراهی با جریان های سیاسی را اتخاذ می کنند. پیامدهای این حضور شامل کسب قدرت سیاسی و نفوذ اجتماعی، بازتولید سرمایه نمادین و در مواردی محدودیت هایی است که برخی ورزشکاران با آن مواجه می شوند. این پژوهش با بهره گیری از نظریه سرمایه نمادین و میدان بوردیو و یافته های پژوهش های معاصر داخلی و بین المللی، الگویی بومی برای تحلیل این پدیده ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

سرمایه نمادین ، ورزشکاران ، عرصه عمومی ، نظریه داده بنیاد ، گذار از سرمایه ، ایران