جنگ ۴۰روزه و گفتمان مقاومت: تحلیل انتقادی مواضع قهرمانان ورزشی ایران

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تحلیل انتقادی گفتمان مواضع قهرمانان ورزشی ایران در جریان «جنگ ۴۰ روزه» (درگیری ۴۰ روزه میان جمهوری اسلامی ایران و ائتلاف ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی، از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵) صورت پذیرفته است. این پژوهش در پی آن است که نشان دهد چگونه ورزشکاران ایرانی با بهره گیری از سرمایه نمادین خود، به کنشگرانی فراتر از میدان رقابت تبدیل شده و در بازنمایی گفتمان مقاومت نقش آفرینی کرده اند. روش شناسی: این مطالعه به روش کیفی و در چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی (CDA)، مبتنی بر مدل سه سطحی فرکلاف (توصیف، تفسیر، تبیین) و رویکرد شناختی-اجتماعی ون دایک انجام شد. داده های مورد نیاز، شامل ۱۸ اظهارنظر و بیانیه شاخص از قهرمانان ورزشی و نهادهای صنفی، از طریق رصد نظام مند خبرگزاری های معتبر داخلی طی بازه زمانی جنگ گردآوری و در سه سطح تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی یک گفتمان کلان با عنوان «پهلوانی سایبرنتیک» گردید. در سطح متنی، کاربرد گسترده ضمایر «ما» و «ملت ما»، واژگان ارزشی «شرف»، «غیرت»، و «خاک وطن» و همچنین استعاره های دفاعی و حماسی مشاهده شد. در سطح گفتمانی، سه تقابل اصلی «مقاومت شرافتمندانه در برابر تسلیم تحقیرآمیز»، «وحدت ملی در برابر توطئه دشمن» و «دیپلماسی مردمی در برابر روایت دروغین رسانه های غربی» شکل گرفت. در سطح اجتماعی-ایدئولوژیک، گفتمان یادشده دارای سه کارکرد اصلی بود: مشروعیت سازی مقاومت، بازسازی سرمایه اجتماعی و دیپلماسی عمومی از پایین به بالا. نتیجه گیری: مواضع قهرمانان ورزشی ایران در جنگ ۴۰ روزه، فراتر از یک کنش فردی، بازتابی از گفتمان مسلط مقاومت بوده و با هدف گذاری بر افکار عمومی بین المللی و تقویت انسجام ملی، به عنوان یکی از ارکان دیپلماسی عمومی در برابر ائتلاف دشمن عمل کرده است. این پژوهش نشان می دهد که جنگ ۴۰ روزه، نقطه عطفی در تبدیل ورزشکاران از «نمادهای ملی» به «سربازان روایت» در عرصه نبردهای ترکیبی بوده است. مفهوم «پهلوانی سایبرنتیک» به عنوان نوآوری نظری پژوهش معرفی می شود.

کلیدواژه ها:

جنگ ۴۰روزه ، گفتمان مقاومت ، تحلیل انتقادی گفتمان ، قهرمانان ورزشی ایران ، ائتلاف آمریکا و اسرائیل