ارتباط فعالیت بدنی با پیشگیری از افسردگی در زنان سالمند و مادران تازه زا

این پژوهش با هدف بررسی ارتباط فعالیت بدنی با پیشگیری از افسردگی در دو گروه زنان سالمند و مادران تازه زا انجام شد. با استفاده از طرح توصیفی–همبستگی، ۲۰۰ نفر (۱۰۰ زن سالمند و ۱۰۰ مادر تازه زا) به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه فعالیت بدنی بین المللی (IPAQ) و مقیاس های افسردگی BDI-II و EPDS جمع آوری و با آزمون های همبستگی پیرسون، t مستقل، ANOVA و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. یافته ها نشان داد بین سطح فعالیت بدنی و افسردگی در هر دو گروه رابطه منفی و معناداری وجود دارد؛ به طوری که افزایش فعالیت بدنی با کاهش نشانه های افسردگی همراه بود. میانگین افسردگی در زنان سالمند بالاتر از مادران تازه زا بود که با پژوهش های پیشین درباره شیوع بیشتر افسردگی در سالمندان همسو است. تحلیل واریانس نشان داد سطوح بالاتر فعالیت بدنی با کاهش بیشتر افسردگی مرتبط است. نتایج رگرسیون نیز نشان داد فعالیت بدنی قوی ترین پیش بینی کننده افسردگی است و حتی با کنترل عواملی چون سن، درآمد و بیماری های زمینه ای همچنان اثر مستقل و معنادار خود را حفظ می کند. این یافته ها نشان می دهد فعالیت بدنی می تواند نقش محافظتی مشترکی در هر دو گروه ایفا کند و با مکانیسم هایی همچون بهبود خلق، افزایش ترشح اندورفین، ارتقای کیفیت خواب و کاهش تنش روانی موجب کاهش افسردگی شود. پژوهش حاضر به رغم ماهیت مقطعی و اتکا به ابزارهای خودگزارشی، بر ضرورت به کارگیری برنامه های ورزشی ساختاریافته در مراکز سالمندی و کلینیک های پس از زایمان تاکید دارد. در مجموع، فعالیت بدنی یک مداخله کم هزینه، ایمن و موثر است که می تواند نقشی مهم در ارتقای سلامت روان زنان سالمند و مادران تازه زا ایفا کند.

کلیدواژه ها:

فعالیت بدنی ، افسردگی ، سالمند ، تازه زا