اثر تمرینات بانجی فیتنس و مصرف پروتئین وی بر نیمرخ لیپیدی، تصویر بدنی و ترکیب بدن زنان چاق میانسال

چاقی در زنان میانسال یکی از معضلات سلامت عمومی است که با اختلالات نیمرخ لیپیدی، کاهش تصویر بدنی مثبت و تغییرات نامطلوب ترکیب بدن همراه می باشد. اگرچه مطالعات متعددی به بررسی اثرات مستقل تمرینات نوین ورزشی یا مکمل یاری پروتئین وی پرداخته اند، اما مطالعه ای که اثر ترکیبی تمرینات بانجی فیتنس و مصرف پروتئین وی را به طور همزمان در جمعیت زنان چاق میانسال بررسی کرده باشد، نادر است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هشت هفته تمرینات بانجی فیتنس همراه با مصرف مکمل پروتئین وی بر نیمرخ لیپیدی، تصویر بدنی و ترکیب بدن زنان چاق میانسال انجام گرفت. در این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل، ۳۶ زن چاق میانسال (دامنه سنی ۵۵-۴۵ سال، شاخص توده بدنی ۳۵-۳۰ کیلوگرم بر مترمربع) شهر تهران به صورت داوطلبانه انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه (هر گروه ۱۸ نفر) شامل ۱) تمرینات بانجی فیتنس + پروتئین وی و ۲) تمرینات بانجی فیتنس + دارونما (مالتی دکسترین) قرار گرفتند. مداخله به مدت هشت هفته، هر هفته سه جلسه ۶۰ دقیقه ای تمرینات بانجی فیتنس انجام شد. گروه پروتئین وی روزانه ۳۰ گرم مکمل پروتئین وی و گروه دارونما روزانه ۳۰ گرم مالتی دکسترین مصرف کردند. نیمرخ لیپیدی (کلسترول تام، تری گلیسیرید، LDL، HDL)، تصویر بدنی (پرسشنامه چندبعدی رابطه بدن-خود) و ترکیب بدن (درصد چربی و توده بدون چربی) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که اثر تعاملی گروه × زمان برای تمامی متغیرها معنادار بود (۰۱/۰>P). در گروه تمرینات بانجی فیتنس همراه با پروتئین وی، کاهش معناداری در کلسترول تام (از ۵/۲۳۴ به ۲/۱۸۷ میلی گرم در دسی لیتر، ۲۰/۲٪)، تری گلیسیرید (از ۳/۱۸۹ به ۸/۱۳۵ میلی گرم در دسی لیتر، ۲۸/۳٪) و LDL (از ۷/۱۴۵ به ۴/۱۰۸ میلی گرم در دسی لیتر، ۲۵/۶٪) و افزایش معناداری در HDL (از ۶/۳۸ به ۳/۵۰ میلی گرم در دسی لیتر، ۳۰/۳٪) مشاهده شد که به طور معناداری بیشتر از گروه دارونما بود. همچنین درصد چربی بدن در گروه ترکیبی ۱۰/۳٪ کاهش و توده بدون چربی ۳/۸٪ افزایش یافت که نسبت به گروه دارونما (به ترتیب ۴/۶٪ کاهش و ۰/۹٪ افزایش غیرمعنادار) برتری داشت. نمرات تصویر بدنی در گروه ترکیبی ۳۶/۴٪ بهبود یافت که به طور معناداری بیشتر از گروه دارونما (۱۷/۴٪ بهبود) بود (۰۵/۰>P). بر اساس نتایج، ترکیب هشت هفته تمرینات بانجی فیتنس با مصرف پروتئین وی نسبت به تمرینات بانجی فیتنس به تنهایی، اثربخشی بالاتری در بهبود نیمرخ لیپیدی، افزایش تصویر بدنی مثبت و بهینه سازی ترکیب بدن زنان چاق میانسال دارد. بنابراین به متخصصان تغذیه و مربیان سلامت توصیه می شود از این مداخله ترکیبی به عنوان یک راهبرد غیردارویی موثر در راستای ارتقای سلامت جسمانی و روانشناختی این گروه جمعیتی استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

بانجی فیتنس ، پروتئین وی ، نیمرخ لیپیدی ، تصویر بدنی ، ترکیب بدن ، زنان چاق میانسال