نقش ژنتیک در پیشگیری، بروز و بازتوانی آسیب های ورزشی در ورزشکاران

آسیب های ورزشی از مهم ترین عوامل محدودکننده عملکرد، تداوم تمرین و سلامت بلندمدت ورزشکاران هستند. اگرچه عوامل بیرونی مانند بار تمرین، تکنیک، تجهیزات و شرایط محیطی در بروز آسیب نقش دارند، شواهد جدید نشان می دهد که تفاوت های ژنتیکی نیز می توانند استعداد فردی نسبت به آسیب، سرعت ترمیم بافت، پاسخ به تمرین و کیفیت بازتوانی را تحت تاثیر قرار دهند. هدف مقاله حاضر بررسی نقش ژنتیک در پیشگیری، بروز و بازتوانی آسیب های ورزشی در ورزشکاران است. این پژوهش به روش مروری روایی و کتابخانه ای تدوین شد و منابع علمی مرتبط با ژنتیک ورزشی، آسیب های اسکلتی عضلانی، تاندون، رباط، التهاب، کلاژن، بازسازی بافت و بازتوانی بررسی گردید. یافته ها نشان می دهد ژن های مرتبط با ساختار ماتریکس خارج سلولی، از جمله COL۱A۱، COL۵A۱، TNC، MMPها و برخی ژن های التهابی و عصبی عضلانی می توانند در خطر آسیب هایی مانند پارگی رباط صلیبی قدامی، تاندینوپاتی آشیل، کشیدگی عضلانی و آسیب های بافت نرم نقش داشته باشند. همچنین زمینه ژنتیکی ممکن است بر میزان سازگاری به بار تمرین، درد، التهاب، سرعت ترمیم و پاسخ به برنامه های بازتوانی اثر بگذارد. با وجود این، آسیب ورزشی پدیده ای چندعاملی است و هیچ ژن منفردی به تنهایی تعیین کننده آسیب یا موفقیت در بازتوانی نیست. نتیجه گیری می شود که آگاهی از نقش ژنتیک می تواند در آینده به طراحی برنامه های تمرینی و بازتوانی فردمحور، مدیریت بار تمرین و شناسایی ورزشکاران در معرض خطر کمک کند، اما استفاده از آزمون های ژنتیکی باید با احتیاط علمی، رعایت اصول اخلاقی و در کنار ارزیابی های بالینی و عملکردی انجام شود.

کلیدواژه ها:

ژنتیک ورزشی ، آسیب ورزشی ، بازتوانی ، کلاژن ، رباط صلیبی قدامی ، تاندینوپاتی