تفاوت های پاسخ التهابی و استرس اکسیداتیو حاد به تمرینات تناوبی شدید بین مردان و زنان

تمرینات تناوبی شدید (HIIT) به عنوان یک راهکار کارآمد برای بهبود آمادگی قلبی‑عروقی و متابولیک شناخته می شوند، اما این نوع تمرینات به دلیل تولید بالای گونه های فعال اکسیژن و پاسخ های التهابی حاد، می توانند استرس اکسیداتیو قابل توجهی ایجاد کنند. شواهد رو به رشدی نشان می دهد که پاسخ به ورزش در مردان و زنان به دلیل تفاوت های هورمونی، توده عضلانی و ظرفیت آنتی اکسیدانی متفاوت است. با این حال، مطالعات محدودی به مقایسه مستقیم پاسخ های التهابی و اکسیداتیو به یک جلسه HIIT بین مردان و زنان فعال پرداخته اند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه پاسخ های التهابی (اینترلوکین‑۶ و فاکتور نکروز تومور‑آلفا) و استرس اکسیداتیو (مالون دی آلدئید و ظرفیت آنتی اکسیدانی تام) به یک جلسه HIIT بین مردان و زنان فعال انجام گرفت. در این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون‑پس آزمون، ۳۰ فرد فعال غیرورزشکار (۱۵ مرد و ۱۵ زن) با دامنه سنی ۳۰‑۲۰ سال به صورت داوطلبانه شرکت کردند. همه شرکت کنندگان یک جلسه HIIT شامل ۸ تکرار ۲ دقیقه ای دویدن روی نوارگردان با شدت ۹۰‑۸۵ درصد حداکثر ضربان قلب و ۱ دقیقه استراحت فعال بین تکرارها انجام دادند. نمونه های خونی در سه زمان (پیش از تمرین، بلافاصله پس از تمرین و ۶۰ دقیقه پس از تمرین) جمع آوری شد. سطوح IL‑۶، TNF‑α، MDA و TAC با استفاده از کیت های الایزا اندازه گیری شدند. داده ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر تعاملی گروه (جنسیت) × زمان برای همه متغیرها معنادار بود (۰۱/۰>P). بلافاصله پس از HIIT، سطح IL‑۶ در مردان (از ۱/۱ به ۲/۵ pg/mL، ۳۷۳٪ افزایش) به طور معناداری بیشتر از زنان (از ۲/۱ به ۴/۳ pg/mL، ۱۸۳٪ افزایش) بود (۰۱/۰>P). همچنین افزایش TNF‑α در مردان (۲۰۰٪) بیشتر از زنان (۹۵٪) بود (۰۱/۰>P). سطح MDA در مردان بلافاصله پس از HIIT افزایش معناداری داشت (از ۷/۱ به ۲/۴ nmol/mL، ۱۴۷٪) در حالی که این افزایش در زنان کمتر بود (از ۶/۱ به ۵/۲ nmol/mL، ۵۶٪) (۰۱/۰>P). TAC در زنان ۶۰ دقیقه پس از تمرین افزایش معنادار یافت (از ۰/۱ به ۶/۱ mmol/L، ۶۰٪) اما در مردان تغییر معناداری نداشت (۰۵/۰استرس اکسیداتیو به دنبال یک جلسه HIIT در مردان به طور معناداری بیشتر از زنان است که احتمالا به دلیل اثر محافظتی استروژن، توده عضلانی کمتر به عنوان منبع سایتوکاین ها و ظرفیت آنتی اکسیدانی بالاتر زنان می باشد. بنابراین، در تجویز HIIT و طراحی برنامه های ریکاوری باید تفاوت های جنسیتی مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پاسخ التهابی ، استرس اکسیداتیو ، تمرینات تناوبی شدید ، تفاوت جنسیتی ، اینترلوکین‑۶ ، مالون دی آلدئید