مقایسه تاثیر تمرینات بازخورد زیستی با تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای بر تعادل سالمندان مبتلا به افت فشار وضعیتی

اختلال تعادل و افت فشار وضعیتی از مشکلات شایع در سالمندان است که خطر سقوط و کاهش کیفیت زندگی را به همراه دارد. اگرچه مطالعات نشان داده اند که تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای (tDCS) مخچه و تمرینات بازخورد زیستی (بیوفیدبک) هر یک می توانند تعادل را بهبود بخشند، اما تاکنون مطالعه ای که مستقیما این دو روش را در سالمندان مبتلا به افت فشار وضعیتی مقایسه کرده باشد، انجام نشده است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر ۱۲ جلسه تمرینات بازخورد زیستی با تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای بر تعادل سالمندان مبتلا به افت فشار وضعیتی انجام گرفت. در این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل، ۴۵ سالمند مرد مبتلا به افت فشار وضعیتی شهر اصفهان با دامنه سنی ۶۰ تا ۸۰ سال به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای مخچه (۱۵ نفر)، تمرینات بازخورد زیستی (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. تعادل ایستا با استفاده از جابجایی مرکز فشار در دو جهت قدامی-خلفی و مرکزی-جانبی روی صفحه نیرو اندازه گیری شد. مداخلات به مدت ۱۲ هفته، هر هفته دو جلسه ۲۰ دقیقه ای انجام گرفت. داده ها با استفاده از آزمون های تی وابسته و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد که هر دو مداخله تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای مخچه و تمرینات بازخورد زیستی نسبت به گروه کنترل باعث بهبود معنادار تعادل ایستا (جابجایی قدامی-خلفی و مرکزی-جانبی مرکز فشار) شدند (۰۵/۰>P). همچنین تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای مخچه در مقایسه با تمرینات بازخورد زیستی بهبود بیشتری در هر دو شاخص تعادل (اختلاف میانگین ۳۶۸/۰- و ۴۰۸/۰- به ترتیب برای جابجایی قدامی-خلفی و مرکزی-جانبی) ایجاد کرد (۰۵/۰>P). براساس نتایج، تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای مخچه به عنوان یک روش موثرتر نسبت به تمرینات بازخورد زیستی، می تواند در برنامه های توانبخشی تعادل در سالمندان مبتلا به افت فشار وضعیتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای ، بازخورد زیستی ، تعادل ، افت فشار وضعیتی ، سالمندان