تحلیل ساختار حکمرانی در دولت جهانی با تاکید بر فدرالیسم جهانی و چالشهای مشروعیت

افزایش وابستگی متقابل میان دولت ها، گسترش مسائل فراملی و ناتوانی نسبی ساختار سنتی نظام بین الملل در مدیریت بحران های مشترک، بشری اندیشه بازآرایی نظم جهانی را به یکی از مباحث مهم حقوق عمومی و حقوق بین الملل معاصر بدل کرده است. در چنین بستری ایده دولت جهانی یا حکمرانی سازمان یافته جهانی نه به عنوان یک تصور صرفا آرمان گرایانه، بلکه به مثابه پاسخی حقوقی - نهادی به بحران های نوظهور جهانی مطرح می شود. هدف این مقاله تحلیل ساختار حکمرانی در دولت جهانی تبیین الگوی مناسب برای توزیع قدرت در آن و ارزیابی مهمترین چالش های نظری و عملی این ساختار است. پرسش اصلی آن است که اگر دولت جهانی در مقام یک ساختار حقوقی و سیاسی قابل تصور باشد، سازمان نهادی آن باید چگونه طراحی شود تا از یک سو کارآمدی لازم برای حل مسائل جهانی را داشته باشد و از سوی دیگر در دام تمرکز قدرت، بحران مشروعیت و نفی تکثر فرهنگی گرفتار نشود. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با اتکا به منابع حقوق عمومی، حقوق اساسی، حقوق بین الملل و نظریه های حکمرانی به بررسی این مسئله پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که الگوی فدرالیسم جهانی بیش از سایر الگوها قابلیت جمع میان وحدت سیاسی و تکثر اجتماعی را دارد. در این چارچوب قوه مقننه دو مجلسی، قوه مجریه شورایی و قوه قضائیه مستقل جهانی می تواند مبنای سازمان قدرت در دولت جهانی قرار گیرد. با این حال موانعی همچون بحران مشروعیت دموکراتیک، مقاومت قدرت های بزرگ، شکاف نابرابر توسعه و تعارض میان جهان شمولی حقوق و تنوع فرهنگی تحقق این ایده را با دشواری جدی مواجه می کند. در نتیجه دولت جهانی تنها در صورتی می تواند قابل دفاع باشد که بر مبنای حاکمیت، قانون، تقسیم صلاحیت، نظارت دموکراتیک و رعایت اصل تابعیت استوار گردد.

کلیدواژه ها:

دولت جهانی ، فدرالیسم جهانی ، حکمرانی جهانی ، مشروعیت ، حاکمیت ، حقوق عمومی