مطالعه تطبیقی آثار و ضوابط چندهمسری در نظامهای حقوقی ایران و لبنان

تعدد زوجات به عنوان یکی از بحث برانگیزترین نهادهای حقوق خانواده در جوامع اسلامی همواره محل مناقشه میان ملاحظات فقهی، حقوقی و اجتماعی بوده است. اگرچه کشورهای اسلامی در اصل مشروعیت این نهاد اشتراکاتی دارند اما شیوه قانون گذاری و حدود و قیود اعمال شده بر آن متفاوت است. ایران با مبنای فقه امامیه رویکرد سخت گیرانه و نظارت قضایی پیشینی را اتخاذ کرده است؛ در حالی که لبنان - به دلیل ساختار طایفه ای و نظام احوال شخصیه مبتنی بر مذاهب - محدودیت های قانونی کمتری برای تعدد زوجات اعمال می کند و نظارت دولت بر این نهاد حداقلی است. در لبنان اصل تعدد زوجات برای مسلمانان سنی و شیعی مجاز است و مرد ملزم به رعایت عدالت و نفقه است؛ در عین حال زن می تواند در صورت تخلف از شرط ضمن عقد حق طلاق مطالبه کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی تطبیقی احکام، شرایط و آثار تعدد زوجات در دو کشور می پردازد و نشان می دهد که تفاوت های ساختاری نظام خانواده، ماهیت حقوقی احوال شخصیه و سطح دخالت دولت در امور خانوادگی منجر به شکل گیری دو الگوی متفاوت از تنظیم نهاد تعدد زوجات شده است. نتایج پژوهش می تواند در تحلیل سیاست های خانواده و ارزیابی کارآمدی نظام حمایتی از زنان در ایران سودمند باشد.

کلیدواژه ها:

تعدد زوجات ، عدالت ، احوال شخصیه ، حقوق خانواده ، ایران ، لبنان