تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی متصدیان حمل و نقل جاده ای بین المللی در قبال تاخیر ناشی از تشریفات گمرکی و تحریم ها مطالعه موردی پایانه های مرزی آذربایجان غربی

موقعیت جغرافیایی و استراتژیک استان آذربایجان غربی به عنوان دروازه ترانزیتی ایران به اروپا توسعه صنعت حمل و نقل جاده ای بین المللی را در این منطقه به یکی از ارکان کلیدی اقتصاد تبدیل کرده است. با این حال تکانه های ناشی از تحریم های بین المللی، تغییرات ناگهانی ضوابط گمرکی و نوسانات مقررات ارزی همواره منجر به توقف های طولانی مدت کامیون های حامل کالا در پایانه های مرزی این استان از جمله بازرگان، سرو و تمرچین و در نتیجه بروز خسارت تاخیر در تسلیم کالا می شود. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مقررات کنوانسیون حمل و نقل جاده ای کالا (CMR) و قانون تجارت ایران، به واکاوی حدود مسئولیت مدنی متصدیان حمل و نقل جاده ای در قبال این تاخیرها می پردازد. مسئله اصلی تحقیق این است که آیا طولانی شدن تشریفات گمرکی ناشی از نوسانات بخشنامه ها و تحریم ها می تواند به عنوان مصداق «قوه قاهره» یا علت خارجی متصدی حمل و نقل بومی را از پرداخت خسارت تاخیر و حق خواب کانتینر معاف کند یا خیر؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه طبق ماده ۲۳ کنوانسیون CMR، اوضاع و احوالی که متصدی قادر به اجتناب از آن نبوده مبنای معافیت است، اما تغییرات پیش بینی ناپذیر و ناگهانی مقررات در مرزهای استان باید به تفکیک زمان انعقاد قرارداد ارزیابی شوند تا از تضییع حقوق بازرگانان و ورشکستگی شرکت های ترانزیتی منطقه جلوگیری به عمل آید.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، متصدی حمل و نقل ، کنوانسیون CMR ، پایانه های مرزی آذربایجان غربی ، تشریفات گمرکی