تنظیم گری بانک مرکزی در حوزه فناوری های مالی (FinTech) و رمزارزها؛ مطالعه ای از منظر حقوق عمومی

گسترش فناوری های مالی (FinTech) و ظهور رمزارزها یکی از مهم ترین تحولات نظام های مالی در قرن بیست و یکم را رقم زده است. این تحولات ضمن ایجاد فرصت هایی برای افزایش کارایی، نوآوری و شمول مالی، چالش های حقوقی و نظارتی جدیدی را نیز برای دولت ها و نهادهای تنظیم گر به همراه آورده اند. بانک های مرکزی به عنوان مهم ترین نهادهای تنظیم گر پولی و مالی در مواجهه با فناوری های مالی و دارایی های رمزنگاری شده با پرسش های بنیادینی درباره حدود صلاحیت، ابزارهای تنظیم گری و نحوه حمایت از منافع عمومی روبه رو هستند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع حقوقی، مقررات داخلی و اسناد بین المللی به بررسی نقش بانک مرکزی در تنظیم گری فناوری های مالی و رمزارزها از منظر حقوق عمومی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که رویکردهای سنتی تنظیم گری برای مواجهه با پدیده های نوین مالی کافی نیست و بانک مرکزی باید با بهره گیری از ابزارهای نوین حکمرانی تنظیمی میان حمایت از نوآوری و حفظ ثبات مالی تعادل برقرار کند. همچنین بررسی تطبیقی نشان می دهد که اتحادیه اروپا، انگلستان و برخی کشورهای پیشرو به سمت الگوی تنظیم گری هوشمند و مبتنی بر ریسک حرکت کرده اند. در ایران نیز اگرچه بانک مرکزی اقدامات مهمی در حوزه رمزارزها و فناوری های مالی انجام داده است اما همچنان خلاهای قانونی و ابهامات نهادی قابل توجهی وجود دارد.

کلیدواژه ها:

فناوری ، مالی ، فین تک ، رمزارز ، بانک مرکزی ، تنظیم گری اقتصادی ، حقوق عمومی ، ثبات مالی ، حکمرانی دیجیتال