نقش عدالت ترمیمی در کاهش تراکم پرونده های کیفری در ایران

نظام عدالت کیفری ایران در دهه های اخیر با چالش تراکم پرونده های کیفری و اطاله دادرسی مواجه بوده است؛ مشکلی که کارآمدی دستگاه قضایی و اعتماد عمومی را تحت تاثیر قرار داده است. عدالت ترمیمی به عنوان رویکردی نوین در سیاست جنایی با تمرکز بر جبران خسارت بزه دیدگان، مسئولیت پذیری بزهکاران و مشارکت فعال جامعه می تواند راهکاری موثر برای کاهش فشار بر دادگاه ها و زندان ها باشد. این مقاله با مرور مبانی نظری عدالت ترمیمی، بررسی تجربه های بین المللی و تحلیل ظرفیت های حقوقی و فقهی موجود در ایران نشان می دهد که استفاده از سازوکارهایی چون میانجی گری کیفری، شوراهای حل اختلاف و جایگزین های حبس امکان حل و فصل اختلافات در مراحل ابتدایی را فراهم کرده و از ورود پرونده های متعدد به دادگاه ها جلوگیری می کند. یافته ها حاکی از آن است که اجرای عدالت ترمیمی نه تنها موجب کاهش تراکم پرونده های کیفری می شود بلکه رضایت اجتماعی و باز اجتماعی سازی بزهکاران را نیز تقویت می کند. در نهایت مقاله پیشنهاد می کند که با اصلاح قوانین، ایجاد نهادهای تخصصی میانجی گری، آموزش قضات و وکلا و بهره گیری از فناوری های نوین می توان عدالت ترمیمی را به صورت هدفمند در نظام کیفری ایران نهادینه ساخت.

کلیدواژه ها:

عدالت ، ترمیمی ، نظام عدالت کیفری ، ایران ، تراکم پرونده های کیفری ، میانجی گری کیفری