خرید وجدان سبز؟ تحلیل انتقادی بازار کربن از منظر سه گانه، حقوق اقتصاد و محیط زیست با تاکید بر راهکارهای پیاده سازی در ایران

تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های بشریت در قرن بیست و یکم نیازمند راه حل های نوآورانه، چند بعدی و بین رشته ای است. بازار کربن به عنوان یکی از برجسته ترین ابزارهای اقتصادی حقوقی برای مهار انتشار گازهای گلخانه ای ظهور کرده است. با این حال پرسش بنیادین این است آیا این بازار مکانیسمی کارآمد برای کاهش واقعی آلودگی است یا صرفا ابزاری برای خرید وجدان سبز و مشروعیت بخشی به ادامه آلودگی؟ این مقاله با رویکردی تحلیلی انتقادی و با بهره گیری از سه منظر حقوقی، اقتصادی و زیست محیطی به این پرسش پاسخ می دهد. یافته ها نشان می دهد که بازار کربن اگرچه از منظر اقتصادی (با ایجاد انگیزه های قیمتی) و از منظر حقوقی با چارچوب های قابل تنظیم مزایایی دارد اما از منظر اخلاق زیست محیطی با چالش های جدی از جمله کالایی سازی، طبیعت سبزشویی سازمانی و ناعدالتی بین نسلی مواجه است. این پژوهش با مطالعه موردی، ایران، ضمن شناسایی موانع ساختاری، نهادی و قانونی مجموعه ای از راهکارهای عملی برای پیاده سازی تدریجی و موثر بازار کربن ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

بازار ، کربن ، خرید وجدان ، سبز ، حقوق محیط زیست ، اقتصاد سبز ، کالایی سازی طبیعت ، سبزشویی ، عدالت بین نسلی ، ایران ، اعتبار ، کربن ، مکانیسم توسعه پاک