دیپلماسی فرهنگی و رسانه ای در بحران های ژئوپلیتیک منطقه ای بازنمایی جنگ ایران و آمریکا

این پژوهش با تمرکز بر دیپلماسی فرهنگی و رسانه ای در بحران های ژئوپلیتیک «بازنمایی جنگ ایران و آمریکا» به بررسی این مسئله می پردازد که چگونه رسانه ها، نهادهای فرهنگی و کنشگران ارتباطی در شکل دهی به ادراک جهانی از منازعه ایران و ایالات متحده نقش آفرینی می کنند. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که در جهان معاصر، بحران های ژئوپلیتیک دیگر فقط در سطح تقابل های سیاسی و امنیتی فهم نمی شوند بلکه در سطح روایت و معنا نیز بازتولید می گردند؛ به گونه ای که بازنمایی رسانه ای می تواند بر مشروعیت، سیاسی، جهت گیری افکار عمومی و حتی امکان مدیریت بحران اثر بگذارد. بر پایه چارچوب نظری قدرت نرم، مقاله استدلال می کند که رسانه ها صرفا گزارشگر رویدادها نیستند بلکه با برجسته سازی گزینشی برخی موضوعات، تعریف مسئله و داوری اخلاقی در تولید معنای بحران مشارکت دارند. از منظر روش شناسی، این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده و محتوای رسانه ای، گزارش ها و روایت های مرتبط با بحران ایران و آمریکا در رسانه های بین المللی، منطقه ای و ایرانی را مورد واکاوی قرار داده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازنمایی این بحران عمدتا در قالب برد روایت ها شکل می گیرد؛ به این معنا که هر طرف می کوشد خود را بازیگر مشروع، عقلانی و دفاعی و طرف مقابل را تهدیدگر، مداخله گر یا بی ثبات کننده نظم جهانی نشان دهد. همچنین برجسته سازی مداوم موضوعاتی مانند برنامه هسته ای، تحریم ها، امنیت منطقه ای و تهدیدهای نظامی سبب می شود که افکار عمومی جهانی بحران را از دریچه ای محدود و جهت دار درک کند. افزون بر این، دیپلماسی فرهنگی در این منازعه به منزله ابزار ضدروایت عمل می کند و دولت ها از طریق هنر، آموزش، رسانه و نمادهای فرهنگی می کوشند تصویر مطلوب تری از خود ارائه دهند و بر برداشت مخاطبان خارجی اثر بگذارند. در نهایت مقاله نتیجه می گیرد که فهم دقیق بحران ایران و آمریکا بدون توجه همزمان به سیاست، رسانه، فرهنگ و سازوکارهای بازنمایی ممکن نیست زیرا در عصر ارتباطات، قدرت نه فقط در عرصه سخت بلکه در میدان معنا و ادراک نیز اعمال می شود.

کلیدواژه ها:

ایالات متحده آمریکا ، جمهوری اسلامی ایران ، دیپلماسی فرهنگی ، بحران ژئوپلیتیک