تحلیل امکان استناد به قوه قاهره در قراردادهای هوشمند

ظهور فناوری بلاک چین و قراردادهای هوشمند مفهوم کد به مثابه «قانون» را به واقعیت بدل کرده است؛ قراردادی که به محض وقوع شرایط پیش بینی شده بدون نیاز به واسطه اجرا می شود. با این حال ماهیت صلب و خودکار این قراردادها با مفاهیم منعطف حقوقی همچون قوه قاهره در تعارض است. قوه قاهره به حوادثی خارجی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل دفع اطلاق می شود که اجرای تعهد را غیرممکن می سازد. چالش اصلی اینجاست که در یک قرارداد هوشمند سنتی، کد برنامه نویسی شده فاقد درک از حوادث دنیای واقعی است و فرآیند اجرا را متوقف نمی کند. این پژوهش به تحلیل این مسئله می پردازد که چگونه می توان میان انعطاف ناپذیری بلاک چین و ضرورت های عادلانه قوه قاهره آشتی برقرار کرد. یافته ها نشان می دهد که استناد به این نهاد حقوقی در قراردادهای هوشمند از طریق راهکارهای فنی نظیر استفاده از اوراکل ها (Oracles) برای احراز وقوع حادثه، تعبیه کلید توقف (Stop Button) در کدهای قرارداد و یا بهره گیری از مدل های قراردادهای ترکیبی (Hybrid Contracts) امکان پذیر است. در نهایت علی رغم دشواری های اثباتی و اجرایی به رسمیت شناختن قوه قاهره برای جلوگیری از اجحاف به متعهد در فضای دیجیتال ضرورتی است که نیازمند بازنگری در ساختار فنی قراردادها و قواعد مسئولیت مدنی است.

کلیدواژه ها:

قرارداد هوشمند ، قوه قاهره ، بلاک چین ، اوراکل ، تغییر ناپذیری ، کد به مثابه قانون ، عدم ایفا یا تعذر اجرای تعهد ، قراردادهای ترکیبی