تحلیل مبانی مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در حقوق ایران و مقایسه با حقوق بین الملل

گسترش فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزه های مختلف از جمله حمل و نقل، پزشکی، تجارت الکترونیک و خدمات مالی مسائل حقوقی جدیدی را به ویژه در حوزه مسئولیت مدنی ایجاد کرده است. هنگامی که یک سیستم هوش مصنوعی موجب خسارت به اشخاص یا اموال شود، تعیین مسئول جبران خسارت با چالش های نظری و عملی روبرو می شود. حقوق سنتی مسئولیت مدنی عمدتا بر مبنای تقصیر انسان شکل گرفته است در حالی که تصمیم گیری های خودکار و یادگیری ماشین گاه بدون دخالت مستقیم انسان انجام می شود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مبانی مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی در حقوق ایران و مقایسه آن با نظام های حقوقی بین المللی می پردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که در حقوق ایران می توان با تکیه بر قواعدی مانند مسئولیت مبتنی بر تقصیر، مسئولیت مبتنی بر خطر و مسئولیت ناشی از اشیای خطرناک تا حدی این خلا را جبران کرد؛ اما برای پاسخگویی کامل به چالش های فناوری های نوین تدوین مقررات خاص ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مسئولیت مدنی ، تقصیر ، مسئولیت مبتنی بر خطر ، حقوق فناوری ، حقوق ایران