جایگاه آزادسازی مایوفاشیال در توانبخشی افراد مبتلا به کمردرد مزمن: مرور مطالعات دو دهه اخیر

زمینه و هدف: کمردرد مزمن یکی از مهمترین علل ناتوانی عملکردی، کاهش کیفیت زندگی، ترس از حرکت، اختلال در کنترل حرکتی و غیبت از کار است و ماهیتی چند بعدی با ابعاد زیستی، روانی و اجتماعی دارد. آزادسازی مایوفاشیال به عنوان یکی از روش های درمان دستی با هدف کاهش سفتی بافتی و بهبود انعطاف پذیری به طور فزاینده ای در برنامه های توانبخشی این بیماران مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال جایگاه دقیق و میزان اثربخشی آن بر پیامدهای جسمانی و روانی همچنان نیازمند بررسی نظام مند و به روز است. هدف این مطالعه مرور نظام مند شواهد دو دهه اخیر (۲۰۰۶ تا ۲۰۲۶) برای تعیین اثربخشی آزادسازی مایوفاشیال در توانبخشی افراد مبتلا به کمردرد مزمن بود. روش بررسی: این مرور نظام مند با جست وجو در پایگاه های Google Scholar، Web of Science، Scopus، PubMed، PEDro و پایگاه های داخلی Magiran، SID و IranMedex برای مطالعات منتشر شده از ژانویه ۲۰۰۶ تا ژوئن ۲۰۲۶ انجام شد. کلیدواژه های فارسی و انگلیسی مرتبط استفاده گردید. معیارهای ورود شامل کارآزمایی های بالینی تصادفی شده، مطالعات نیمه تجربی و مطالعات مشاهدهای تحلیلی بود. کیفیت روش شناختی مطالعات با مقیاس خطر سوگیری با ابزار کاکرین ارزیابی شد. در نهایت ۱۲ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد آزادسازی مایوفاشیال در اکثر مطالعات موجب کاهش معنادار شدت درد و ناتوانی عملکردی در مقایسه با گروه کنترل شده است. همچنین در بیش از نیمی از مطالعات کاهش ترس از حرکت و بهبود فعالیت عضلات ناحیه کمری لگنی گزارش شد. بیشترین اثربخشی زمانی مشاهده گردید که این مداخله همراه با تمرینات ثبات مرکزی و بازآموزی حرکتی اجرا شده بود. با این حال شواهد مربوط به بهبود کنترل حرکتی پیشرفته و بازگشت به کار محدود است. نتیجه گیری: آزادسازی مایوفاشیال می تواند به عنوان یک مداخله مکمل ایمن و نسبتا موثر در کاهش درد، ناتوانی عملکردی و ترس از حرکت در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن مورد استفاده قرار گیرد. با این وجود برای تعیین اثرات قطعی و تدوین پروتکل درمانی بهینه انجام مطالعات با کیفیت روش شناختی بالاتر ضروری است.

کلیدواژه ها:

کمردرد مزمن ، آزادسازی مایوفاشیال ، توانبخشی ، کنترل حرکتی ، ترس از حرکت