کاربست فناوری اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی در پردازش محتوای علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

این تحقیق به بررسی کاربرد فناوری اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی در پردازش و محتوای علوم اسلامی و انسانی دیجیتال می پردازد. سوال اصلی این تحقیق این است که آیا استفاده از ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی می تواند به استخراج مفاهیم معنایی عمیق تری از متون دینی و فقهی کمک کند و به شبیه سازی روابط معنایی و مفهومی پیچیده تر در این متون منجر شود؟ هدف این تحقیق، ارزیابی تاثیر این فناوری ها در پردازش و تحلیل متون قرآن، حدیث و فقه با استفاده از ابزارهای پردازش زبان طبیعی، یادگیری ماشین و مدل های هوش مصنوعی است. استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، به ویژه مدل های پردازش زبان طبیعی (NLP) و یادگیری ماشین، قادر به شبیه سازی روابط معنایی پیچیده و استخراج مفاهیم دقیق تری از متون اسلامی و انسانی است. این تحقیق به دنبال اثبات این فرضیه است که فناوری های نوین قادرند تحلیل های عمیق تری از متون دینی و فقهی ارائه دهند و موجب بهبود درک معنایی از آیات قرآن و احادیث شوند. روش تحقیق در این مطالعه از نوع کیفی است و از داده های شامل ۲۰۰ آیه قرآن، ۱۰۰ حدیث معتبر و ۵۰ متن فقهی برای تحلیل استفاده شده است. ابزارهای مورد استفاده شامل پردازش زبان طبیعی SpaCy، BERT، NLTK، الگوریتم های یادگیری ماشین Naive Bayes و SVM و مدل های هوش مصنوعی مانند GPT-۳ و BERT بوده اند. در این تحقیق، داده ها پیش پردازش شده و پس از مدل سازی، نتایج استخراج شده مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج نشان دادند که استفاده از این ابزارها قادر است به طور موثری روابط معنایی پیچیده میان مفاهیم مختلف قرآن، حدیث و فقه را استخراج کرده و درک عمیق تری از متون فراهم آورد. همچنین، نتایج دسته بندی متون فقهی با دقت بالای ۸۷% نشان می دهند که الگوریتم های یادگیری ماشین می توانند در شبیه سازی مفاهیم دینی به خوبی عمل کنند. این نتایج گویای آن هستند که فناوری های هوش مصنوعی می توانند در پردازش و تحلیل متون اسلامی و انسانی دیجیتال نقشی مهم و موثر ایفا کنند.

کلیدواژه ها:

فناوری اطلاعات ، علم داده و هوش مصنوعی ، علوم اسلامی و انسانی