نگرشی نوین به کاربست حقوق اسلامی دیجیتال و جایگاه آن در توسعه حقوق اسلامی

در عصر تحول آفرین فناوری و دیجیتال شدن جوامع، کاربست حقوق اسلامی دیجیتال به عنوان رویکردی نوین در نظام حقوقی اسلامی، ضرورتی اجتناب ناپذیر یافته است. این مقاله با هدف تبیین فرصت ها، چالش ها و جایگاه حقوق اسلامی دیجیتال در توسعه دانش حقوق نگاشته شده و ابعاد فقهی، حقوقی و فناوری آن را با روش توصیفی-تحلیلی بررسی می کند. پژوهش حاضر ابتدا به مفاهیم بنیادین، ضرورت ها و مبانی حقوق اسلامی دیجیتال پرداخته و سپس پیشینه پژوهش ها و رویکردهای تطبیقی و عملی را واکاوی می کند. یافته ها نشان می دهد اصول بنیادین فقه اسلامی همچون قاعده لاضرر، عدالت و اتلاف، ظرفیت بالایی برای تنظیم روابط دیجیتال و رفع چالش های نوپدید دارند و پویایی اجتهاد می تواند زمینه ارائه راهکارهای متناسب با فناوری های جدید را فراهم آورد. نتیجه گیری بیانگر آن است که توسعه حقوق اسلامی دیجیتال ضامن حفظ حاکمیت ارزشی، حمایت از حقوق کاربران و انطباق شریعت با تحولات جهانی است و تحقق آن نیازمند تدوین مقررات نوین و تعامل مستمر میان فقها، حقوق دانان و کارشناسان فناوری است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، توسعه حقوق اسلامی ، حقوق اسلامی دیجیتال ، کاربست فقه فناوری ، فقه اسلامی