کاربست فناوری اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی در پردازش محتوای علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

در عصر حاضر، هم گرایی میان علوم انسانی و اسلامی با فناوری های نوین، به ویژه فناوری اطلاعات، علم داده و هوش مصنوعی، ظرفیت های بی نظیری را برای پردازش، تحلیل و بازنمایی محتوای متنی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد این فناوری ها در حوزه علوم انسانی و اسلامی دیجیتال انجام شده و می کوشد نشان دهد که چگونه روش هایی چون داده کاوی، یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی (NLP) می توانند در تحلیل منابع اسلامی نظیر قرآن، حدیث و متون تفسیری و نیز متون علوم انسانی موثر واقع شوند. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی نمونه های موردی و تحلیل کاربردی است. داده ها از پایگاه های دیجیتال متنی و پروژه های پیشین گردآوری شده و با رویکردی تطبیقی مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری از فناوری اطلاعات در سازماندهی و نمایه سازی داده ها، علم داده در استخراج الگوهای معنایی و آماری و هوش مصنوعی در پردازش زبان و کشف روابط مفهومی، می تواند به ارتقای کیفیت پژوهش ها، افزایش دقت و سرعت تحلیل و گشودن افق های نو در مطالعات علوم انسانی و اسلامی دیجیتال بینجامد. نتیجه گیری این پژوهش بیانگر آن است که آینده این حوزه در گرو تلفیق دانش های سنتی با فناوری های نوین است و توسعه ابزارهای بومی مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند زمینه ساز گسترش دانش بومی و اسلامی گردد.

کلیدواژه ها:

فناوری اطلاعات ، هوش مصنوعی ، پردازش زبان طبیعی ، علوم اسلامی دیجیتال ، علوم انسانی دیجیتال