تحلیل مقایسه ای ترجمه های فارسی قرآن مبتنی بر ترازبندی خودکار کلمات

فهم دقیق معنای آیات قرآن کریم از دوران صدر اسلام تا کنون، از جمله دغدغه های اصلی مسلمانان و همچنین غیرمسلمانان کنجکاو به اسلام بوده است. برای این منظور، باتوجه به عربی بودن قرآن کریم، نزدیک ترین راه برای افراد ناآشنا به زبان عربی، بهره گیری از ترجمه های قرآن کریم است. بخش زیادی از مسلمانان فارسی زبان هستند و به همین دلیل ترجمه های زیادی از قرآن کریم به این زبان در دسترس است. تحلیل کیفی این ترجمه ها به صورت سیستماتیک، فرایند بسیار پرهزینه و زمان بری است. در این پژوهش، چارچوبی برای ترازبندی ماشینی کلمات قرآن و ترجمه های فارسی آن مبتنی بر روش های پردازش زبان طبیعی پیشنهاد شده و با به کارگیری این روش، بر روی ۸۸ ترجمه فارسی قرآن کریم از قرن چهارم قمری تا قرن حاضر، کلمات هر یک از ترجمه ها به کلمه معادل آن از قرآن کریم، ترازبندی شدند. خروجی این پژوهش در نرم افزار جامع التفاسیر۴ نور ارائه شد. بدین ترتیب، بستر مناسبی برای انجام تحلیل های مختلف بر روی ترجمه ها فراهم آمد. سه نوع تحلیل انجام شده عبارتند از بررسی میزان وفاداری هر یک از مترجمین به متن قرآن کریم، شناسایی میزان تنوع نظر مترجمین به ازای هر یک از کلمات قرآنی و همچنین بررسی میزان شباهت ترجمه ها به یکدیگر.

کلیدواژه ها:

ترازبندی ، ترجمه قرآن ، معادل یابی کلمات قرآن