راهکارهای حکمرانی بر هوش مصنوعی در بستر علوم اسلامی دیجیتال: اصول و الزامات قرآنی

این مقاله به بررسی راهکارهای حکمرانی بر هوش مصنوعی در بستر علوم اسلامی دیجیتال پرداخته و با تاکید بر اصول و الزامات قرآنی، چارچوبی جامع برای سیاست گذاری و هدایت این فناوری ارائه می دهد. با توجه به تحولات گسترده عصر دیجیتال و نقش فزاینده هوش مصنوعی در شکل دهی به جوامع انسانی، ضرورت تدوین الگوهای نظری و عملی مبتنی بر ارزش های دینی و اخلاقی بیش از پیش احساس می شود. مسئله اصلی این پژوهش، شناسایی اصول کلیدی قرآنی است که می توانند به عنوان مرجعی برای حکمرانی هوش مصنوعی در حوزه علوم اسلامی دیجیتال مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی، ابتدا به استخراج اصول و ارزش های مرتبط با موضوع از آیات قرآن کریم و منابع تفسیری معتبر پرداخته است. سپس با بررسی ادبیات موجود در حوزه حکمرانی بر فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، چالش های موجود در این حوزه شناسایی شده اند. در نهایت، با تلفیق یافته های این دو مرحله، الگویی نوین برای حکمرانی هوش مصنوعی مبتنی بر مبانی قرآنی ارائه شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که اصولی چون عدالت، شفافیت، مسئولیت پذیری، حفظ کرامت انسانی و تعادل در استفاده از فناوری ها، از جمله الزامات کلیدی در این زمینه هستند. همچنین، این مطالعه به بررسی چالش هایی همچون سوء استفاده از هوش مصنوعی، نقض حریم خصوصی و تهدید استقلال انسانی پرداخته و پیشنهاداتی عملی برای سیاست گذاری های همسو با اصول اسلامی ارائه می دهد. این پژوهش می تواند به عنوان پایه ای برای توسعه علوم اسلامی دیجیتال و تدوین دستورالعمل های کاربردی در راستای بهره گیری از هوش مصنوعی با رویکرد قرآنی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

علوم اسلامی دیجیتال ، حکمرانی هوش مصنوعی ، الزامات اخلاقی در فناوری ، چالش های هوش مصنوعی ، عدالت در فناوری ، مسئولیت پذیری در عصر دیجیتال ، کرامت انسانی و فناوری